,, რა უნდა საქართველოში იმის გაკეთებას, რაც სწორი იქნებოდა. მაგრამ არა. არ ვაკეთებთ. იმიტომ, რომ გვეშინია” – ლევან ღამბაშიძე

ფილოსოფოსი ლევან ღამბაშიძე:

,,როდესაც სიმართლისთვის ჩაგრულებზე ვსაუბრობთ, ხშირად, სხვათა შორის, ჯორდანო ბრუნოს და გალილეო გალილეის სახელები ამოტივტივდეება ხოლმე.

კი, ორივემ რაღაც ახალი თქვა/დაასაბუთა, ორივე არსებულ სისტემას დაუპირისპირდა, მაგრამ ამ დაპირისპირებას სხვადასხვა მოტივი და შედეგი ჰქონდა.

ბრუნო მისი ასტრონომიული შეხედულებების გამო არ მოუკლავთ, როგორც ეს არის გავრცელებული. ის უფრო თელოგიური და ფილოსოფიური დაპირისპირების მსხვერპლი გახდა.

გალილეო წმინდად მეცნიერული საქმიანობის გამო გახდა ინკვიზიციის სამიზნე.

შედეგებს რაც შეეხეება, ბრუნომ უარი თქვა თანამშრომლობაზე და საკუთარი სიცოცხლე გაიღო იმისთვის, რისიც სწამდა. გალილეომ უარყო მისი მოსაზრება, რომ დედამიწა ბრუნავდა მზის გარშემო და შედეგად სიცოცხლე და შინაპატიმრობა მიიღო.

და?

რომელი უფრო მართალი იყო? რომელმა უფრო დიდი გავლენა მოახდინა ცივილიზაციის განვითარებაზე? რომელი უფრო ღირსეული იყო? რომლის საქციელი უფრო მოსაწონია?

ბრუნო სიმტკიცისა და გაუტეხლობის სიმბოლოა, მაგრამ აბა დაგუგლეთ რამდენ რამეს ჰქვია გალილეოს სახელი. და რომ გატყდა? სიკვდილზე რომ არ წავიდა? რომ უარყო ის, რისიც სჯეროდა?

არ არის ცხოვრება მარტივი. საკუთარი, თორე სხვისი ყოველთვის ასჯერ მარტივია. ის უნდა გექნა, ეს უნდა გექნა, ასე სჯობდა, ეს არ იყო სწორი საქციელი(სწორი კედელია)…

ყველამ ვიცით რაც უნდა ვქნათ და არ ვაკეთებთ. ყველას რაღაც გვაკავებს. კონკრეტულად: ყველას რაღაცის შიში გვაკავებს. საკუთრების დაკარგვის, საყვარელ ადამიანებთან განშორების, კლაოსტროფობია, ციხის პირობების აუტანლობა… თორე რა უნდა საქართველოში იმის გაკეთებას, რაც სწორი იქნებოდა. მაგრამ არა. არ ვაკეთებთ. იმიტომ, რომ გვეშინია.

იმის გვეშინია, რისიც სხვებს არ შეეშინდათ. და იმის გვეშინია, რისიც სხვეებსაც შეეშინდათ. და იყო ადამიანი, მხოლოდ იმას არ ნიშნავს, რომ გაუგო მხოლოდ გაბედულებს, ისევე როგორც არ ნიშნავს გაუგო იმას, ვინც არ ჩათვალა რაღაცა მისი თავისუფლების შეწირვის ღირსად. ბრუნოსაც უნდა გაუგო და გალილეისაც. მით უფრო მაშინ, როდესაც არც ერთი ხარ და არც მეეორე.

არ არსებობს ქმედება, რომელსაც სინდისის რომელიმე პატიმარი ჩაიდენდა და მე ვერ გავიგებდი. არა მხოლოდ იმიტომ, რომ მათ გავუგებდი, არამედ იმიტომ, რომ უფლება არ მექნებოდა მათთვის არ გამეგო.

ვინ ვარ მე? მაყურებელი. რა უფლება აქვს მაყურებელს, გაუგოს ან არ გაუგოს იმას, ვინც მოქმედებს? რა ვიცი მე მოქმედებაზე, სანამ მაყურებელი ვარ.

ყველა სინდისის პატიმარს მხოლოდ მადლობა ეთქმის თითოეულ დღეზე, რომელიც მან ციხეში გაატარა. ვიღაცამ მეტი, ვიღაცამ ნაკლები, მაგრამ თითოეულმა იმაზე მეტი, ვიდრე მე. ერთი დღე ვინც გაიღო, ისიც ჩემზე მეტია, ამიტომ ჩემგან მას მხოლოდ მადლობა ეთქმის.

ყველას ბრძოლის ჩვენი გზა გვაქვს არჩეული. და ყველა გზა მართალია, ვინაიდან არ არსებობს საერთო გზა, არამედ მხოლოდ დანიშნულება, რომელთანაც ყველა მათგანი საბოლოო ჯამში მივა, ან გვწამს რომ მივა.

ხოდა ამ საერთო მიზნისკენ სვლაში, მხოლოდ წარამატებას თუ ვუსურვებთ ერთმანეთს. სხვა სიტყვის დაძვრის უფლება არ გვაქვს.

ყველა ბრუნოს და ყველა გალილეოს თანაბრად გაუმარჯოს, ვინაირად ბოლოს ყველა გამართლდება.“