მწვავე იშემიური ინსულტი, სრულად გამოჯანმრთელებული პაციენტი და რთული სამედიცინო შემთხვევის მულტიდისციპლინური მართვა

„ალიას“ ესაუბრება ალექსი ვარდოშვილი, რომლის მამას, გიორგი ვარდოშვილს, ცოტა ხნის წინ, მწვავე იშემიური ინსულტი განუვითარდა. შეირჩა მკურნალობის მეთოდი და მას, ენდოვასკულარული თრომბექტომია ჩაუტარდა. მანიპულაციიდან საათნახევარში, უკვე თავისუფლად ფლობდა პაციენტი სხეულს, აღუდგა მეტყველება.

ალექსი ვარდოშვილი:

– მამამ გულის ოპერაცია „ნიუ ჰოსპიტალსში“ გაიკეთა და რეანიმაციულ განყოფილებაში იწვა. ოპერაციიდან მესამე დღეს, ექთნის მეთვალყურეობით, საკვებს იღებდა, როდესაც შეუძლოდ გახდა  – წაერთვა ხელის მოძრაობის შესაძლებლობა, კარგავდა ორიენტაციის, დაუქვეითდა აზროვნების უნარი. ექთანმა საბედნიეროდ, მყისიერად ამოიცნო სიმპტომები. გადაიყვანეს სასწრაფოდ დიაგნოსტიკისთვის, გადაუღეს თავის ტვინის კომპიუტერული ტომოგრაფია და დადასტურდა, რომ საძილე არტერია დათრომბილი იყო. ძალიან მალე, უკვე საოპერაციოდ ჰყავდათ მამა შეყვანილი, ჩატარდა თრომბექტომია, მოხდა თრომბის ამოტუმბვა და საძილე არტერიაში სტენტის ჩადგმა. ოპერაციამ წარმატებით ჩაიარა, საათნახევარში უკვე აღუდგა კიდურების მოძრაობა, მეტყველება.

წარმოდგენაც არ მინდა, რა მოხდებოდა, ისეთ კლინიკაში რომ ვყოფილიყავით, სადაც შესაბამის მკურნალობას ვერ მიიღებდა, სადაც თრომბექტომიას არ ატარებენ. არც ის ვიცით, გადაიტანდა თუ არა მამა, სხვა ჰოსპიტალში გადაყვანას, მაგრამ ერთი რაც ზუსტად ვიცით, დაგვიანებით ჩატარდებოდა ოპერაცია, დრო კი ინსულტის შემთხვევაში, გადამწყვეტია. დრომ დიდი როლი ითამაშა მის გამოჯანმრთელებაში. დიდი მადლობა ექიმებს, განსაკუთრებული მადლობა ჩვენს მკურნალ ექიმს, ნევროლოგ ხათუნა სიჭინავას და ნეიროქირურგ – ცოტნე ჩხიკვიშვილს. ასევე, დიდი მადლობა მინდა გადავუხადო თვითონ ჰოსპიტალს, სადაც ყველა თანამშრომელი თავისი საქმის პროფესიონალია, სადაც ყველა საჭირო კვლევა თუ სპეციალისტი, ერთ სივრცეშია ხელმისაწვდომი და ავადმყოფს არ გამისამართებენ სხვაგან. მინდა ყველას ვურჩიო, ნუ გაიკეთებთ ოპერაციას ისეთ კლინიკაში, სადაც არ არის ინსულტის ცენტრი, სადაც არ არის ნეიროქირურგი, რადგან ვთვლი, რომ ჩვენ სწორედ იმან გადაგვარჩინა, რომ „ნიუ ჰოსპიტალსში“ ყველა საჭირო მიმართულება, ერთ სივრცეში დაგვხვდა.

„ალია“ დაუკავშირდა „ნიუ ჰოსპიტალსის“ ნეიროქირურგს ცოტნე ჩხიკვიშვილს, რომელსაც პროფესიული პრაქტიკა, მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის 15-მდე სამედიცინო დაწესებულებაში აქვს გავლილი.

ცოტნე ჩხიკვიშვილი:
„ინსულტის მართვაში მთავარია დროული დიაგნოსტირება და დროული სამედიცინო ჩარევა, რათა პირველ რიგში, განმეორებითი ინსულტის პრევენცია მოხდეს. დაგვიანებული მკურნალობა ხშირად, ადამიანის უნარშეზღუდულობას იწვევს. მეტიც, შესაძლებელია ოპერაციამ წარმატებით ჩაიაროს, თუმცა პაციენტის გადარჩენა მაინც ვერ მოხერხდეს, რადგან გასული იყოს იმაზე მეტი დრო, ვიდრე ტვინს უსისხლოდ ყოფნა შეეძლო. დაგვიანებული ჩარევისას, სისხლის მიწოდების აღდგენა რთულდება და ლეტალობის ძირითადი მიზეზი, თავის ტვინის შეშუპება ხდება. საკმაოდ რთული იყო გიორგი ვარდოშვილის შემთხვევაც, განვითარდა მწვავე იშემიური ინსულტი, ჰქონდა კლასიკური სიმპტომები. მყისიერად ჩატარდა სადიაგნოსტიკო კვლევა, დაისვა დიაგნოზი და ჩაუტარდა ენდოვასკულარული თრომბექტომია. სიტუაციას, თანმდევი ქრონიკული დაავადებები ართულებდა. როდესაც პაციენტს აქვს დაკლაკნილი ფორმის, ათეროსკლეროზული სისხლძარღვები, თრომბის ამოღება ტექნიკურად გართულებულია.

ინსულტის სწორად მართვაში მნიშვნელოვანია სასწრაფო დახმარების ბრიგადის როლიც, რადგანაც მათ უნდა ამოიცნონ ინსულტის სიმპტომები და პაციენტი, შესაბამის სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანონ.“

სამი ძირითადი სიმპტომია, რომელთა აღმოჩენისთანავე პაციენტი მოთავსებულ  უნდა იქნას ინსულტის ცენტრში:

• სისუსტე კიდურებში (მოძრაობის დაქვეითება სხეულის ცალ მხარეს)
• ასიმეტრიული სახე(ცალ მხარეს ჩამოშვებული სახე)
• მეტყველების დარღვევა(გაურკვეველი საუბარი)

რაც შეეხება „ნიუ ჰოსპიტალსს“, აქ  საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ინსულტის ცენტრი ფუნქციონირებს, სადაც თავის ტვინის ყველა სისხლძარღვოვანი დაზიანების მართვა, ერთ სივრცეში, ქვეყნის წამყვანი სპეციალისტების მიერ ხორციელდება, როგორც გეგმიურ, ისე გადაუდებელ შემთხვევებში.