ყოფილი პარლამენტარი, კახა კახიშვილი, სოციალურ ქსელში, წერილს აქვეყნებს, ჯონდი ბაღათურიასთან თანაავტორობით:
ანაკლიის პორტის მშენებლობა საქართველოსთვის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პროექტია. ამიტომ საქართველოს მოქალაქეებს აქვთ უფლება, ყველა მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების შესახებ მკაფიო, გასაგები და ამომწურავი ინფორმაცია მიიღონ.
ბოლო დღეებში ეკონომიკის მინისტრმა რამდენჯერმე განაცხადა, რომ ანაკლიის პორტი „ლენდლორდის“ (Landlord Model) მოდელით განვითარდება.
პირველ რიგში უნდა ითქვას, რომ ეს მოდელი ნამდვილად გამოიყენება მსოფლიოს არაერთ წარმატებულ პორტში. მაგალითად, როტერდამში (ნიდერლანდები), ანტვერპენ-ბრიუგეში (ბელგია), ჰამბურგში (გერმანია), ასევე ევროპის, აზიისა და ამერიკის არაერთ მსხვილ პორტში.
ამ მოდელის არსი საკმაოდ მარტივია: სახელმწიფო რჩება პორტის მიწისა და ძირითადი ინფრასტრუქტურის მფლობელად, ხოლო ტერმინალების მართვას კონკურსის წესით კერძო ოპერატორები ახორციელებენ.
თავად მოდელი არც ახალია და არც ცუდი. სწორად დანერგვის შემთხვევაში ის შეიძლება საკმაოდ ეფექტიანიც იყოს.
მაგრამ მთავარი კითხვა სხვაა.
მსოფლიო გამოცდილება გვაჩვენებს, რომ წარმატებას მოდელის სახელწოდება კი არ განსაზღვრავს, არამედ ის, თუ რამდენად პროფესიონალურად, გამჭვირვალედ და პასუხისმგებლობით იმართება სახელმწიფო.
ეს სისტემა წარმატებულია მხოლოდ იქ, სადაც არსებობს:
• პროფესიონალური მართვა;
• გამჭვირვალე ტენდერები;
• დამოუკიდებელი აუდიტი;
• პოლიტიკური ჩარევისგან თავისუფალი მენეჯმენტი;
• პასუხისმგებლობის მკაფიო სისტემა.
თუ ეს პირობები არ არსებობს, მაშინ ვერც „ლენდლორდის“ მოდელი და ვერც მსოფლიოში აღიარებული ნებისმიერი სხვა მოდელი სასურველ შედეგს ვერ მოიტანს.
სწორედ ამიტომ საქართველოს მოქალაქეებს დღეს პასუხი სჭირდებათ რამდენიმე მნიშვნელოვან კითხვაზე:
• ვინ მართავს პორტს?
• როგორ შეირჩევიან კერძო ოპერატორები?
• როგორ ჩატარდება ტენდერები?
• იქნება თუ არა სრული ფინანსური გამჭვირვალობა?
• ვინ გააკონტროლებს სახელმწიფო ინვესტიციების ხარჯვას?
• ვინ აგებს პასუხს, თუ პროექტი ზარალზე გავა?
• როგორ იქნება დაცული საქართველოს ეკონომიკური და ეროვნული ინტერესები?
და კიდევ ერთი საკითხი.
რატომ ესაუბრება საქართველოს ეკონომიკის მინისტრი საქართველოს მოქალაქეებს ინგლისური ტერმინებით?
რატომ ვერ ავუხსენით ეს ყველაფერი მარტივი და გასაგები ქართულით?
მაგალითად:
„სახელმწიფო დარჩება პორტისა და ინფრასტრუქტურის მფლობელად, ხოლო ტერმინალებს კონკურსის წესით კერძო ოპერატორები მართავენ.“
ეს ხომ ბევრად უფრო გასაგებია თითოეული მოქალაქისთვის.
როდესაც სახელმწიფო თანამდებობის პირი ერთსა და იმავე ინგლისურ ტერმინს რამდენჯერმე იმეორებს, ბუნებრივად ჩნდება კითხვები.
ნუთუ ამის მიზანია იმის ჩვენება, რომ ინგლისური ტერმინოლოგია კარგად იცის?
ან ფიქრობს, რომ ასეთი განმარტება ყველა მოქალაქისთვის გასაგებია?
ზოგჯერ ისეთი შთაბეჭდილება რჩება, თითქოს ეს განმარტებები უფრო უცხოელი პარტნიორებისთვის არის განკუთვნილი, ვიდრე საქართველოს მოქალაქეებისთვის.
თუ ეს მართლაც ასეა, ეს სამწუხაროა.
როდესაც საუბარია საქართველოს სტრატეგიულ პროექტზე, პირველ რიგში სწორედ საქართველოს მოქალაქეებს უნდა ავუხსნათ ყველაფერი გასაგები ქართული ენით.
უცხოელ პარტნიორებთან კომუნიკაცია, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია, მაგრამ საკუთარი საზოგადოების ინფორმირება სახელმწიფოს პირველი ვალდებულებაა.
მსგავსი გამოცდილება უკვე გვაქვს.
საკმარისია გავიხსენოთ დაგროვებითი საპენსიო სისტემა, რომლის ამოქმედების შემდეგაც საზოგადოებაში დღემდე არაერთი კითხვა არსებობს.
სწორედ ამიტომ, ანაკლიის პორტთან დაკავშირებით ყველა მნიშვნელოვანი საკითხი თავიდანვე უნდა იყოს დეტალურად, გასაგებად და გამჭვირვალედ ახსნილი.
როდესაც საქმე ქვეყნის სტრატეგიულ პროექტს ეხება, კითხვებზე პასუხები საზოგადოებამ პროექტის დაწყებამდე უნდა მიიღოს და არა წლების შემდეგ.
ჩემთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს, რა ჰქვია მოდელს.
ჩემთვის მნიშვნელოვანია, როგორ იმუშავებს ეს მოდელი საქართველოში.
თუ იქნება პროფესიონალიზმი, გამჭვირვალობა და პასუხისმგებლობა, ნებისმიერი კარგი მოდელი გაამართლებს.
თუ ეს არ იქნება, ვერც ერთი, თუნდაც მსოფლიოში ყველაზე წარმატებული მოდელი, საქართველოს წარმატებას ვერ მოუტანს.
საქართველოს მოქალაქეებს სჭირდებათ არა უცხო ტერმინები, არამედ გასაგები ახსნა, სრული გამჭვირვალობა და კონკრეტული პასუხები იმ კითხვებზე, რომლებიც პირდაპირ ეხება ქვეყნის მომავალს.
კომენტარები