ყოფილი პარლამენტარი, კახა კახიშვილი, სოციალურ ქსელში, წერილს აქვეყნებს, ჯონდი ბაღათურიასთან თანაავტორობით:
საპენსიო ფონდის აქტივები უკვე დაახლოებით 9.4 მილიარდ ლარს აჭარბებს.
ეს თანხა არც სახელმწიფოს ეკუთვნის, არც საპენსიო ფონდის ხელმძღვანელობას, არც რომელიმე ბანკს და არც რომელიმე კომპანიას.ეს არის მილიონობით მოქალაქის ფული, რომელიც ფონდს მხოლოდ სამართავად აქვს მინდობილი.
2025 წლის წლიური ანგარიშის მიხედვით, საპენსიო აქტივების მნიშვნელოვანი ნაწილი სხვადასხვა ფინანსურ ინსტრუმენტშია განთავსებული, მათ შორის:
• 57.1% — ქართულ კომერციულ ბანკებში, სადეპოზიტო სერტიფიკატების სახით;
• 19.2% — უცხოურ აქციებში;
• 16.3% — საქართველოს სახაზინო ფასიან ქაღალდებში;
• 2.8% — საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების ობლიგაციებში;
• 2.0% — ადგილობრივი კომპანიების კორპორაციულ ობლიგაციებში;
• 0.5% — ევროობლიგაციებში.
2025 წლის წლიური ანგარიშგების მიხედვით, საპენსიო ფონდის აქტივების ნაწილი ინვესტირებულია, მათ შორის:
Georgia Healthcare Group — დაახლოებით 69.5 მილიონი ლარი Nikora ჯგუფის კომპანიები — დაახლოებით 35.5 მილიონი ლარი TBC Leasing — დაახლოებით 21.7 მილიონი ლარი Cellfie Mobile — დაახლოებით 13 მილიონი ლარი Tegeta Motors — დაახლოებით 4.9 მილიონი ლარი საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების ობლიგაციები — ასეულობით მილიონი ლარიფონდის მონაცემებით, 2019 წლიდან 2025 წლის ბოლომდე რეალურმა საშუალო წლიურმა ამონაგებმა 4.4% შეადგინა.
თუმცა საზოგადოებისთვის დღემდე უცნობია, რამდენად წარმატებული იყო ეს შედეგი იმავე პერიოდში არსებული სხვა შესაძლო ალტერნატივების ფონზე — საბანკო დეპოზიტებთან, სახელმწიფო ფასიან ქაღალდებთან ან სხვა კონსერვატიულ საინვესტიციო ინსტრუმენტებთან შედარებით.
საზოგადოებას მხოლოდ საბოლოო შედეგი ეცნობება, თუმცა არ აქვს საკმარისი ინფორმაცია იმის შესაფასებლად, იყო თუ არა მიღებული შედეგი საუკეთესო, საშუალო თუ შედარებით დაბალი იმ შესაძლებლობებთან შედარებით, რაც იმავე პერიოდში არსებობდა.
არანაკლებ მნიშვნელოვანია ფონდის ადმინისტრაციული ხარჯებიც.
2025 წელს ფონდის საქმიანობის დაფინანსებისთვის დამტკიცებული ბიუჯეტი 17 მილიონი ლარი იყო.
ამ ბიუჯეტის წყაროც მოქალაქეების საპენსიო აქტივებია.ამავე ანგარიშის მიხედვით, ფონდის 108 თანამშრომელზე გაცემულმა ფიქსირებულმა და ცვლადმა ანაზღაურებამ ჯამში 9 028 994 ლარი შეადგინა.წინა სტატუსებში არაერთხელ შევეხეთ საპენსიო სისტემაში ჯარიმებისა და სანქციების პოლიტიკას. ამ თემასთან დაკავშირებით დღემდე არაერთი პასუხგაუცემელი კითხვა რჩება.
ბევრი მცირე მეწარმე და დამსაქმებელი საუბრობს სანქციების პროპორციულობის პრობლემაზე, ტექნიკური შეცდომისა და განზრახ დარღვევის ერთმანეთისგან არასაკმარის გამიჯვნაზე, გასაჩივრების სირთულეებსა და იმაზე, რამდენად ითვალისწინებს მოქმედი სისტემა მცირე ბიზნესის რეალურ შესაძლებლობებს.
ამ ყველაფრის ფონზე სრულიად ბუნებრივად ჩნდება კითხვები:
• რა ანაზღაურებას იღებენ ფონდის ხელმძღვანელი პირები?
• კონკრეტულად რომელ ბანკში რამდენი თანხაა განთავსებული?• რა საპროცენტო განაკვეთით?• რატომ შეირჩა სწორედ ეს ბანკები?• რატომ შეირჩა კონკრეტული კომპანიების ობლიგაციები?• ვინ მიიღო ეს გადაწყვეტილებები?• რა ალტერნატივები განიხილებოდა?
• რა კრიტერიუმებით შეფასდა რისკები?
ფონდი ასახელებს იმ ბანკებს, სადაც თანხებია განთავსებული, თუმცა არ ასაჯაროებს, კონკრეტულად რომელ ბანკში რა მოცულობის თანხაა განთავსებული და რა პირობებით. ამის მიზეზად კომერციულ საიდუმლოს ასახელებს.
აქ კი ჩნდება მთავარი კითხვა:
როგორ შეიძლება იყოს კომერციული საიდუმლო ინფორმაცია, რომელიც მილიონობით მოქალაქის საპენსიო დანაზოგს ეხება?
ეს ხომ არც ფონდის ხელმძღვანელობის ფულია, არც რომელიმე ბანკის და არც რომელიმე კომპანიის.ეს არის მოქალაქეების ფული.წარმოიდგინეთ, საკუთარ დანაზოგს სამართავად ანდობთ ადამიანს.რამდენიმე წლის შემდეგ კი ეკითხებით:სად არის ჩემი ფული?რამდენი თანხაა განთავსებული თითოეულ ბანკში?რა საპროცენტო განაკვეთით?რატომ შეირჩა სწორედ ეს ბანკები?რატომ შეირჩა სწორედ ეს კომპანიები?და პასუხად გეუბნებიან:
„ფული თქვენი არის, მაგრამ ამ ინფორმაციას ვერ გაგიზიარებთ, რადგან კომერციული საიდუმლოა.“
დააკმაყოფილებდა ასეთი პასუხი რომელიმე ჩვენგანს?
ვფიქრობ, არა.
სწორედ ამიტომ, რაც უფრო იზრდება საპენსიო ფონდის აქტივები და უკვე მილიარდებს აღწევს, მით უფრო მაღალი უნდა იყოს გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების სტანდარტი.
როდესაც საქმე მილიონობით მოქალაქის საპენსიო დანაზოგს ეხება, ნდობა მხოლოდ შედეგით არ იქმნება.ნდობა იქმნება მაშინ, როდესაც მოქალაქემ იცის, სად არის მისი ფული, რა პირობებით იმართება და რა პრინციპებით მიიღება გადაწყვეტილებები მისი დანაზოგის შესახებ.
რადგან ეს ფული სახელმწიფოს კი არა, მოქალაქეებს ეკუთვნით.
კომენტარები