რა მოხდა ირანში ბოლო 48 საათში – თავდასხმები რეჟიმზე, დამწვარი შენობები და დაღუპული ადამიანები

ჯერჯერობით რეჟიმი ძალას არ იშურებს და ტყვიებს ესრვის საკუთარ ხალხს. დიდ ქალაქებში შეიარაღებული ძალები არიან მობილიზებული. შესაძლოა ქალაქების თავზე არასაფრენი ზონა გამოცხადდეს.

ბოლო 48 საათია სიტუაცია განსაკუთრებით კრიტიკულია. დაღუპულია 40-მდე ადამიანი, მათ შორის უსაფრთხოების ძალების წარმომადგენლებიც. დემონსტრანტებმა ფარსის პროვინციაში სოლეიმანის ქანდაკება დაანგრიეს და დაწვეს, რაც რეჟიმის სიმბოლოების წინააღმდეგ პირდაპირ თავდასხმას ნიშნავს. ქვეყნის რამდენიმე ქალაქში იწვის სამთავრობო შენობებიც.

ქვეყნის დასავლეთით რამდენიმე დასახლებაში, მათ შორის ქურთულ რაიონებში, მოსახლოების ნაწილმა წინააღმდეგობის გაწევა დაიწყო. ქვეყნის სამხრეთით, ბალოჯისთანში პოლიციურ ძალებზე და ოფიცრებზე სასიკვდილო თავდასხმაც განხორციელდა. რეჟიმის საყრდენებზე – ბასიჯისა და ისლამური რევოლუციის მცველთა კორპუსის (IRGC) შეიარაღებულ წარმომადგენლებზე – მანქანებით შეჯახებისა და თავდასხმის ინციდენტიც მოხდა. ანუ ხალხი იმაზე გაბედულად მოქმედებს, ვიდრე აქამდე მოქმედებდა. ეს კი ისლამური რეჟიმისათვის შეიძლება ცუდი რამის მომასწავებელი გახდეს. წინააღმდეგობის ზრდამ და თუნდაც ლოკალურმა წარმატებათ თოვლის გუნდის ეფექტი შეიძლება მოახდინოს და აიყოლიოს სხვები.

ახლა რეჟიმი ძალიან რთულ სიტუაციაშია. ერთდროულად ეკონომიკური, სოციალური, პოლიტიკური და ეკოლოგიური კრიზისია ქვეყანაში. მოსახლოებას წყალი დეფიციტში აქვს, ვალუტა უფასურდება, სოციალური თავისუფლება შერჩევითად გამოიყენება ხოლო რეჟიმი პირდაპირი მნიშვნელობით დაბერდა და 2025 წელს ისრაელთან წაგებული ომის ფონზე სერიოზული გამოწვევის წინაშე დგას.

რეჟიმი ახლა ყოფნა-არყოფნის ზღვარზეა. რეჟიმს ეკონომიკური ინიციატივები და ფინანსები ცოტა აქვს შესათავაზებლად, ხოლო ამა თუ იმ სოციალური რეფორმების გატარება რამდენჯერმე თითქოს დაითქვა, მაგრამ არ შესრულდა და მოქმედი აიათოლა ხამენეის პერიოდში რთულად წარმოსადგენია შესრულდეს კიდეც. დაპირებები რომც გიაცეს – მაინც. რეალურად, დიქტატურა, რომელსაც ლეგიტიმაცია გამოეცალა და რომელიც საკუთარ ხალხს ომს უცხადებს, ძალაუფლებას მხოლოდ ტერორით ინარჩუნებს.

თუ რეჟიმმა ამ ტალღის გადაგორება შეძლო და “გამარჯვებას” მიაღწია, ჩვენ ვიხილავთ არა უბრალოდ რეპრესიებს, არამედ – სისხლისღვრასა და წმენდას. მათ შორის ეთნიკურად არასპარსულ მოსახლეობაში, რომელთა რაოდენობა მინიმუმ 40%-ია. მაგრამ ახლა რაც ირანში ხდება ეს არ არის ეთნო-ნაციონალური რევოლუცია: არც სპარსულ და არც არასპარსულ მოსახლოებაში ისლამური მთავრობა პოპულარული აღარ არის. დემონსტრანტი ქალი გუშინ სკანდირებდა “47 წელი მკვდარი ვარ და ახლა ვეღარ მომკლავთო” – 47 წლის წინ მომხდარ ისლამურ რევოლუციაზე მიანიშნებდა იგი. მაგრამ რეჟიმი ახლა ყველზე საშიშია რადგან – დაჭრილი მხეცია ყველაზე საშიში. სწორედ ამიტომაა, რომ დემონსტრანტები საშინელ ამბებს ყვებიან – რეჟიმის ბანდები მომიტინგეებს ურეკავენ და მათი ოჯახის წევრების დახოცვით ემუქრებიან.

საბოლოოდ რეჟიმი ისეთ მდგომარეობაშია, რომ მას პერიოდულად, ყოველ 3-4 წელიწადში ერთხელ უწევს რყევების გადატანა. ამ ქაოსის ფონზე როდის ვერ გაუძლებს რეჟიმი და ჩამოიშლება – საკითხავია.