„ქართული ოცნება“ სიტყვის თავისუფლების კანონში მკაცრ ცვლილებებს ამზადებს

“ოცნებამ” პარლამენტში წარადგინა კანონპროექტი, რომელიც სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ კანონს მნიშვნელოვნად ცვლის. მთავარი ცვლილებები ეხება ცილისწამების განმარტებას, გამოხატვის ფარგლებს და სასამართლო პროცედურებს.

ცვლილება ცილისწამების განმარტებაში:
ახალი პროექტის მიხედვით, ცილისწამება განისაზღვრება როგორც „არსებითად მცდარი ფაქტის შემცველი და პირის სახელის გამტეხი განცხადება“. მოქმედ კანონში ასევე ეწერა, რომ ასეთი განცხადება პირისთვის ზიანის მიმყენებელი უნდა იყოს — ეს ნაწილი ახალ ვერსიაში გაუქმებულია.

შეურაცხყოფა საჯარო სივრცეშიც დასჯადი ხდება:
პროექტი სიტყვიერი შეურაცხყოფის რეგულირებას საზოგადოებრივ სივრცეშიც ავრცელებს — ანუ საჯაროად გამოთქმულ უხამს, დამამცირებელ ან ღირსების შემლახავ ფრაზებზე პასუხისმგებლობა გაიზრდება.

კანონის რამდენიმე მუხლი გაუქმდება:
უწინდელი ჩანაწერები, რომლებიც იცავდა გამოხატვას მაშინაც კი, როცა ის ეხებოდა კერძო ცხოვრებას, პროფესიულ საიდუმლოებებს ან იყო საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი, გაუქმდება. მაგალითად, მოპასუხის მხრიდან ინფორმაციის წყაროს არგამხელა აღარ ჩაითვლება კანონიერ პოზიციად და შეიძლება გამოიწვიოს სასამართლოს მიერ მის საწინააღმდეგოდ გადაწყვეტილების მიღება.

მტკიცების ტვირთი იცვლება:
ცვლილებების მიხედვით, ცილისწამების საქმეში მტკიცების ტვირთი გადადის მოპასუხეზე – მოქალაქეს თუ საჯარო პირს რომ უჩივიან, ის ვალდებული იქნება დაამტკიცოს, რომ მისი განცხადება არ შეიცავდა მცდარ ფაქტს.

თუმცა, თუ მოპასუხე დაამტკიცებს, რომ მისი მოქმედება კეთილსინდისიერი იყო — ანუ მან განცხადების გავრცელებამდე გონივრულად შეამოწმა ინფორმაცია და არ იცოდა, რომ ის მცდარი იყო — შესაძლოა პასუხისმგებლობა აღარ დაეკისროს.

წაიშლება ჟურნალისტებისთვის გათვალისწინებული დაცვის მექანიზმები:

კანონიდან იშლება მუხლი, რომელიც ჟურნალისტებს ან სხვა პირებს იცავდა ცილისწამების ბრალდებისგან, თუ ისინი მოქმედებდნენ კეთილსინდისიერად, იცავდნენ საზოგადოებრივ ინტერესს ან უბრალოდ პასუხობდნენ საჯარო ბრალდებას.

ზიანის ანაზღაურება მკაცრდება:

თუ სასამართლო ჩათვლის, რომ ცილისწამებით მიყენებული ზიანი უარყოფით ან ბოდიშით ვერ ანაზღაურდება, მოპასუხეს შესაძლოა დაეკისროს ფინანსური კომპენსაცია — როგორც მატერიალური, ასევე მორალური ზიანისთვის. (ფორმულა)