“ნატო”, ტრამპი და ევროკავშირი – როგორ შეიძლება განვითარდეს მოვლენები? – გიორგი კობერიძე

ცხადია, გასვლა-დარჩენა მხოლოდ ტრამპის ერთპიროვნული გადასაწყვეტი არ არის და ამ ყველაფერს კონგრესის თანხმობა სჭირდება. მაგრამ ამ თემის დღის წესრიგში დაყენება და რიტორიკა უკვე დარტყმას აყენებს ნატოს, როგორც ერთიან ალიანსს.

ტრამპის მხრიდან მოთხოვნა გადაჭარბებული იყო: ნატო თავდაცვითი ალიანსია და შეტევით ომში მონაწილეობა წევრი სახელმწიფოებისთვის მხოლოდ ნებაყოფლობითია და შეთანხმების საფუძველზე ხდება. ამასთან, ირანთან ომის წინ აშშ-ს ნატოს წევრ სახელმწიფოებთან დეტალური კონსულტაცია არ გაუვლია და არც შეტევითი კოალიცია შეუქმნია სპარსეთის ყურეში. რაც მთავარია აშშ-ს არ მოუთხოვია მეხუთე მუხლის ამუშავება. შესაბამისად, ევროპელების ომში ჩართვის მოთხოვნის სამართლებრივი თუ პოლიტიკური საფუძველი მინიმალური იყო – მით უფრო უკრაინისა და გრენლანდიის კრიზისების შემდგომ.

თუმცა, ამ კრიზისების ფონზე, ნატოს ზოგიერთი ქვეყნიდან ჯარის გამოყვანა რომ დაიწყოს აშშ-მ, ეგ უფრო მოსალოდნელია, ვიდრე ალიანსის ერთიანი რღვევის პროცესი. მაგრამ გრძელვადიან უცნობია რა იქნება. ზოგიერთი წევრი სხვა წევრებით უკმაყოფილო რომ არიან ეგ ისედაც ნათელია. მაგალითად, ბალტიის და ჩრდილოევროპული სახელმწიფოები სამხრეთ-დასავლეთსა და ბალკანეთსა და სლოვაკეთ-უნგრეთს ნაკლებად ენდობოდნენ. ამ ყველაფერმა ალიანსის მნიშვნელოვანი რეფორმა, რომ გამოიწვიოს არაა გამორიცხული.

ზოგადად, ტრამპი და რუტე იმაში არ ცდებიან, რომ ზოგიერთი ევროპული სახელმწიფო ვერ იყო და ვერ არის სამხედრო მზაობის მოწოდების სიმაღლეზე. საბედნიეროდ ამ ტრამპის რიტორიკამ თავისდაუნებურად თანდათან წაახალისა ევროპული მილიტარიზაცია. და ეს მხოლოდ დასაწყისია. მაგრამ როგორც არ უნდა განვითარდეს ნატო-ამერიკის ურთიერთობა, ნათელია, რომ უსაფრთხოების ერთადერთი გარანტია საკუთარი თავისა და რეგიონული მოკავშირეების კბილებამდე შეიარაღებაა. გადაჭარბებულია, მხოლოდ ერთი მოკავშირის იმედზე ყოფნა. ყველა კვერცი ერთ კალათაში რომ არ უნდა ჩააწყო ეს საქმიანობის პირველი წესია.

გარდამავალი პერიოდი რთული და ტურბულენტური იქნება და არის კიდეც. მაგრამ თუკი ევროპის რამდენიმე სახელმწიფოში სამხედრო-პოლიტიკური სიმძიმის ახალი ცენტრი გაჩნდა, ეს სურათს სრულიად შეცვლის უკეთესობისკენ. ომების დაბრუნებამ და არაპროგნოზირებადმა გარემომ საზოგადოებრივი აზრი თანდათან შეცვალა და თვითგამოცხადებული პაციფიზმი ჩანაცვლებას იწყებს.