„მომაკვდავმა, თავადვე დაგეგმა გასვენება… აღარ ვარ უსუსური, დედა! გაპატიე ყველა შენი ერთით მეტი კოცნა დათოსთვის!” – მანანა დოიაშვილის ემოციური წერილი დედას

რეჟისორ დავით დოიაშვილის და, დრამატურგი მანანა დოიაშვილი, გარდაცვლილ დედას ემოციური წერილით იხსენებს… და დაბადების დღეს ულოცავს. მიმოზა დოიაშვილს

მანანა დოიაშვილი: 

“დედა! 73… ბოლოს, რამდენიმე დღის წინ მესიზმრა, პატიებას მთხოვდა – ყველაზე რთულ დროს შენს გვერდით არ ვარო. გამეცინა და ჩვევისამებრ, დაუდევრად ვუთხარი: – ნუ აზვიადებ, ამაზე ბევრად უარესი დროც მქონია და არ მითქვამს შენთვის თქო და შემომხედა თავისი უზარმაზარი ზღვისფერი თვალებით:- მაშინ, მხოლოდ ვხვდებოდი, დედიკო და ახლა, უკვე, ყველაფერი უთქმელადაც ვიცი. ისიც კი ვიცი, როგორ გენატრება ჩემი გაკეთებული ელარჯიო…

და თავისთავად გამახსენდა, როგორ მოდიოდა ბოლო წუთამდე ყოველ სისხამ დილას, უთენია – ახალი გაკეთებული სადილით… ყოველ დღე: ჩემს გაღვიძებამდე მილაგებდა სახლს, რეცხავდა, აუთოვებდა, აწესრიგებდა ყველაფერს და თან სულ მოჰქონდა ათასფერი მინდვრის ყვავილები, რომელიც ახალგაღვიძებულს ამ ყველაფერთან ერთად, ჩემს მაგიდაზე, ძველ ფაიფურის ლარნაკში მხვდებოდა. მერეღა გარბოდა თავის ლექციებზე.

23 წლის ვიყავი, როცა ცალკე გადავედი საცხოვრებლად ბავშთან ერთად და 41 – ის, როცა გარდაიცვალა.

18 წელი ვეჩხუბებოდი – არ გაეკეთებინა ეს და 18 წელი უპასუხოდ, ჯიუტად იმეორებდა იგივეს მაინც. ბოლოს, იმედგადაწურულმა ვკითხე: კარგი და, ეს ყვავილები რატომღა მოგაქვს, დედა, მკვდარი ხომ არ ვარ? ნიკაპი წინ გამოწია და უბრალოდ მითხრა: – მინდა ყოველი დილა ლამაზად დაიწყო!..

გაბრაზებული მივუბრუნდი და ჯინაზე მივახალე: – ვერ ხვდები, რომ დღის ბოლომდე მაინც რაღაცას გავაფუჭებ, დავაშავებ..! და წყნარად, მშვიდად მიპასუხა: – ვიცი და იქნებ, ამიტომაც ვაკეთებ ამას, დედა!

რამდენიმე დიდი მანქანა დაგვჭირდა მის დასაფლავებაზე, რომ ზღვა ყვავილებისა გადაგვეტანა სასაფლაოზე. აურაცხელმა ადამიანმა გააცილა ის ბოლო გზაზე. ვიდექი ტაძარში მისი უსიცოცხლო სხეულის წინ და ვნატრობდი: მხოლოდ, წუთით გაეხილა თვალი და ენახა საკუთარი გრანდიოზული დასაფლავება.

ის კოლხი, ლამაზი, ძალიან თეატრალური ქალი იყო. ამას, როგორც საკუთარ ზეიმს, გამარჯვებას და დღესასწაულს ისე შეხედავდა და ამხელა ამბის მერე, რომც შეძლებოდა, უკან აღარ დაბრუნდებოდა…! საკუთარ უკანასკნელ “პრემიერას” არ ჩაშლიდა, არც უკვდავების ფასად!

წინა ღამეს, მომაკვდავმა, თავადვე დაგეგმა ეს ყველაფერი. იცოდა, გათენებამდე ვეღარ მიაღწევდა.
ყველანი მასთან ვიყავით. ჩემს ძმას და მამაჩემს სთხოვა – გასულიყვნენ ოთახიდან, არ ეყურებინათ მისთვის, რომ ასეთი არ დამახსოვრებოდათ – მათ ჯერ კიდევ ეპრანჭებოდა;

დაალაგებინა ასჯერ დალაგებული სახლი თავის საყვარელ დებს, რომლებმაც ბოლო წუთამდე პატარა ბავშვივით უარეს; სთხოვა ქეთის – ჩემს რძალს, რომელიც ჩემზე არანაკლებ უყვარდა – ისევ, ჩამოეხსნა ყველა ოთახში ფარდები და თავიდან გარეცხილი ჩამოეფარებინა ლამაზად; გაგვაფრთხილა, არცერთი ნახატი არ აგვვეღო კედლებიდან; კარის მეზობელს და მის ახლო მეგობარს – ნანულის, სკამები წინასწარ შემოატანინა, დააწყობინა ოთახში, ისე, როგორც თვითონ უნდოდა. მერე დაუძახა და იქვე, ჩემი თანდასწრებით უთხრა: მაპატიე, რომ გტოვებ, ნანული, მაგრამ ეს დღეები შენ უნდა ივაჟკაცო, ჩემს ნაცვლად. ისე უნდა გამასვენონ აქედან, ჩემს ოჯახს რომ ეკადრება, თითქოს ისევ ცოცხალი ვიყო. ჩემი მანანა ამას ვერ შეძლებს, ის გარედან ჩანს ასეთი ძლიერი, სინამდვილეში კი ყველაზე უსუსურია!..

და აღარ ვარ უსუსური, დედა! რადგან, გაპატიე ყველაფერი, რასაც ჩემზე ზრუნვას ეძახდი! ყველა რჩევა ან შეგონება, რომლებსაც შენს ჯინაზე არ ვითვალისწინებდი! ყველა შენი ერთით მეტი კოცნა დათოსთვის! ყველა შენი წინასწარმეტყველება, რომელიც მიხდებოდა და არ ვეპუებოდი! შენთან უსიტყვო ომში გავიგე პირველად ნამდვილი თავისუფლების გემო!.. შენმა უსაზღვრო დათმენის და მიტევების უნარმა, დამანახა საკუთარი არარაობა!..

ისიც გაპატიე, რომ ყველას პატრონი იყავი, მაგრამ, დღეს არ ხარ ჩემს გვერდით, ხო, მართალი ხარ, ყველაზე რთულ დროს!.. აღარ ვარ უსუსური, დედა, რადგან ამდენი წლის მერე, მე შენზე ხმამაღალა დაწერა შევძელი!.. ის ფაიფურის ლარნაკი ახლაც მაქვს… ცარიელი…

დღეს მე მოგიტან ყვავილებს და მოვწევ ერთ ღერ სიგარეტს შენთან ერთად.. ხვალ, უთენია, კი, შენ დამახვედრე თაიგული ჩემს მაგიდაზე, რომელზეც უამრავი, დაგროვილი, უხილავი მტვერი დევს, რომელიც ბოლო 10 წელია აღარ გადაგიწმენდია ჩემთვის…”