“ძალიან უცნაურია და შემაშფოთებელი, რომ პრემიერ-მინისტრი ამ არგუმენტს იყენებს” – დიხამინჯია

“ალტე უნივერსიტეტის” ციფრული ტრანსფორმაციის ცენტრის ხელმძღვანელი, ნანა დიხამინჯია:

ისევ კობახიძე: “საქართველოში იყო ასეთი სისტემა, იყო ერთი უნივერსიტეტი თესუ იყო არა მარტო დედა უნივერსიტეტი, როგორც ასეთი, იყო ერთი უნივერსიტეტი, ერთადერთი უნივერსიტეტი 90-იან წლებამდე ამის მიღმა იყო ინსტიტუტები, სამედიცინო ინსტიტუტი, პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და ასე შემდეგ, პედაგოგიური და ასე შემდეგ. ეს სისტემა მოიშალა 90-იან წლებში და ამას მოყვა სწორედ ძალიან სერიოზული პრობლემები, ერთ-ერთი მიზეზი ამ სისტემის მოშლაც იყო. იმ პრობლემებისა, რაც შეიქმნა უმაღლესი განათლების სისტემაში, ჩვენ გვინდა მეტ-ნაკლებად აღვადგინოთ ის მოცემულობა, რაც განაპირობებს მწიერი რესურსების ოპტიმალურად გამოყენებას. ეს არის მთავარი ამოცანა და რა თქმა უნდა მზად ვართ კიდევ უფრო სიღრმისეულად გავსლოთ ეს საკითხი. ეს არის მთავარი ამოცანა. მეტნაკლებადება ჩვენ ვუბრუნდებით არასრულად, მაგრამ მეტნაკლებად იმ მოცემულობას, რომელიც იყო ჩამოყალიბებული 90-იან წლებამდე, ვიდრე მოიშლებოდა უმაღლესი განათლების სისტემა და ვიდრე მას მიადგებოდა ძალიან მძიმე ზიანი და ძალიან მძიმე დარტყმა.”

ამ ბოდვის მოკლე შინაარსი: საბჭოთა კავშირში გადასარევი უმაღლესი განათლება გვქონდა და ეგ უნდა აღვადგინოთო.

არა, არ გვქონდა. 80-90-იანი წლების საბჭოთა უნივერსიტეტები სამეცნიერო, საინჟინრო, ბიზნესის და ტექნოლოგიების სწავლების კუთხით (ანუ იმ ყველაფრით, რაც ზრდის ქვეყნის ეკონომიკას) იყო საკმაოდ ჩამორჩენილი დასავლურ უნივერსიტეტებთან შედარებით. და ეს ძალიან მკაფიოდ გამოჩნდა, როცა დაიშალა საბჭოთა კავშირი – როგორ განვითარდა რუსული მეცნიერება და ტექნოლოგიები და რა უბედურ მდგომარეობაშია ახლა.

ის, რომ რუსული ზუსტი და საბუნებისმეტყველო მეცნიერება ჩანდა მსოფლიო რუკაზე, მხოლოდ წინა წლების შედეგად დარჩა, და ისიც მხოლოდ თეორიული კუთხით. ვიცი, იმასაც მეტყვით, რომ დასავლეთმა წაზიდა პოსტსაბჭოთა მეცნიერები. ამაზე მიგითითებთ, რომ არაჩვეულებრივი ქართველი მეცნიერები და ინჟინრები გვყავს უცხოეთში, მაგრამ ეს არ ნიშნავს ამ დარგების განვითარებას საქართველოში. ეს ნიშნავს პოტენციალს, რომელსაც საკუთარი ქვეყანა ვერ იყენებს.

გადარჩნენ ის პოსტსაბჭოთა ქვეყნები, ვინც ევროპულ განათლებას შეუერთდნენ და დიდი ენერგია დახარჯეს ევროპული დონის განათლების დასამკვიდრებლად, რომელიც წარსულში კი არ რჩება, არამედ მუდმივად მომავალში იყურება – ქმნის ინტერდისციპლინურ პროგრამებს, მიკროხარისხებს, გარდამავალ კრედიტებს, აუმჯობესებს სწავლების მეთოდებს და ხელს უწყობს კვლევების კომერციალიზაციას.

იმაზე არაფერს ვამბობ, რამხელა ნეპოტიზმი და კორუფცია იყო მაშინ საქართველოს უნივერსიტეტებში. სამედიცინოს ტაქსები საყოველთაოდ იყო ცნობილი.

ძალიან უცნაურია და შემაშფოთებელი, რომ პრემიერ-მინისტრი ამ არგუმენტს იყენებს – 30 წლით უკან უნდა დაგაბრუნოთო. უნდა გვეშინოდეს ამ წინადადების.