რუსეთმა საწვავის ექსპორტზე დაწესებული შეზღუდვები გაახანგრძლივა

რუსეთის მთავრობამ ბენზინის, დიზელისა და სხვა სახის საწვავის ქვეყნიდან გატანაზე მანამდე მოქმედი აკრძალვა კიდევ ერთხელ გაახანგრძლივა. შესაბამის დადგენილებას ხელი პრემიერ-მინისტრმა მიხეილ მიშუსტინმა მოაწერა.

აღსანიშნია, რომ 11 თვეში რუსეთიდან ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების იმპორტის კლების მიუხედავად, საქართველოსთვის საწვავის მთავარი მომწოდებელი რუსეთია.

რუსეთის მთავრობის ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ინფორმაციით, აკრძალვა შეეხება როგორც მასობრივი მოხმარების საწვავ მასალებს, ისე გემების საწვავსა და გაზს. შეზღუდვა 2025 წლის 27 თებერვლამდე იმოქმედებს.

აღსანიშნავია, რომ დადგენილება ორ ძირითად ნაწილად იყოფა:

ზოგადი შეზღუდვა ეხება სავაჭრო კომპანიებს, ნავთობბაზებსა და იმ საწარმოებს, რომელთა გადამუშავების სიმძლავრე წელიწადში მილიონ ტონაზე ნაკლებია. ეს ზომა არ ვრცელდება უშუალოდ ნავთობპროდუქტების მსხვილ მწარმოებლებზე.
ბენზინის ექსპორტის აკრძალვა: ცალკეული დადგენილებით, თებერვლის ბოლომდე გრძელდება ავტომობილის ბენზინის ექსპორტის დროებითი აკრძალვაც, რომელიც, პირველი პუნქტისგან განსხვავებით, უშუალოდ მწარმოებლებზეც ვრცელდება.
რუსეთის ხელისუფლების განმარტებით, აღნიშნული ზომები მიზნად ისახავს შიდა ბაზარზე სტაბილურობის შენარჩუნებას, ფასების ზრდის შეკავებას და აგრარული სექტორის უზრუნველყოფას მომავალი სასოფლო-სამეურნეო სეზონისთვის.

მიუხედავად მკაცრი შეზღუდვებისა, ვიცე-პრემიერ ალექსანდრე ნოვაკის განცხადებით, ამ ეტაპზე ბაზარზე სიტუაცია სტაბილურია. მისი თქმით, ნავთობპროდუქტების მარაგი გასული წლის მაჩვენებელსაც კი აღემატება და აგვისტო-სექტემბრის პიკური მოთხოვნის პერიოდი წარმატებით არის გადალახული.

ნოვაკმა ასევე აღნიშნა, რომ რუსეთმა შექმნა პირობები ნავთობპროდუქტების დამატებითი იმპორტისთვის, მათ შორის, მეზობელი ბელარუსიდან.

რუსეთმა საწვავის ექსპორტზე შეზღუდვების დაწესება 2023 წლის სექტემბრიდან დაიწყო. პროცესი რამდენიმე ეტაპს მოიცავდა:

2023 წლის სექტემბერი: აკრძალვა პირველად დაწესდა დეფიციტისა და რეკორდული ფასების ფონზე. თავდაპირველად მიზეზად ტურისტული სეზონი დასახელდა, თუმცა მოგვიანებით გამოძიებამ ე.წ. „ნაცრისფერი ექსპორტი“ გამოავლინა.
2023 წლის ნოემბერი: შიდა ბაზარზე გადამუშავების შემცირების შიშით, აკრძალვა დროებით მოიხსნა.
2024 წლის მარტი – აგვისტო: ემბარგო რამდენჯერმე დაწესდა და კვლავ გაუქმდა ბაზრის გაჯერების მიხედვით.
მიმდინარე წლის 1 მარტიდან 31 აგვისტომდე მოქმედებდა აკრძალვა, რომელიც მხოლოდ ტრეიდერებს ეხებოდა, თუმცა ზამთრის დიზელზე შეზღუდვა უცვლელი დარჩა აგროსექტორის მოთხოვნის გამო.
ოფიციალური პოზიციით, ამჟამად მოქმედი ახალი დადგენილებებით, რუსეთი ცდილობს თავი დაიზღვიოს საწვავის შესაძლო დეფიციტისგან გაზაფხულის საველე სამუშაოების დაწყებამდე.