რა როლი შეიძლება ჰქონდეს თურქეთს ევროპის უსაფრთხოების ახალ არქიტექტურაში და რატომაა ეს მნიშვნელოვანი ჩვენთვის? – ბატიაშვილი

მართალია, ევროპის უსაფრთხოების ახალი არქიტექტურის საკითხში ჯერ კიდევ ბევრი რამაა ბუნდოვანი, მაგრამ ყველა თანხმდება, რომ მასში ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება თურქეთის მონაწილეობა (ამიტომ იყო თურქეთი მიწვეული ლონდონში გამართულ შეხვედრაზე, მაგრამ იქ არ იყვნენ მიწვეულები მაგალითად საბერძნეთი, ბულგარეთი, ბალტიის ქვეყნები, კვიპროსი და ა.შ.) და აი რატომ:

– ანკარას ჰყავს სიდიდით მეორე არმია (პირველი აშშ-ია) ნატოში;

-თურქეთი უშუალოდ რუსეთ-უკრაინის სამეზობლოში მდებარეობს. მის ხელთაა შავი ზღვის კარი (ბოსფორისა და დარდანელის სრუტეები), რომელიც რუსეთის სამხედრო ფლოტისთვის დაკეტა 2022 წელს და დღემდე დაკეტილი აქვს;

– თურქულ ჯარს, ბევრი ევროპული არმიისგან განსხვავებით, აქვს დიდი საბრძოლი გამოცდილება (აგერ გუშინდლამდე იბრძოდა სირიაში);

– ანკარას აქვს ძლიერი სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსი (მარტო “ბაირაქთარები” რად ღირს. თუმცა, სხვა ბევრ საინტერესო სამხედრო პროდუქციასაც უშვებს);

– თურქეთს აქვს მათ შორის რუსეთთან სამხედრო დაპირისპირების გამოცდილებაც (სირია, ლიბია). თურქეთი დღემდე რჩება ნატოს ერთადერთ წევრ სახელმწიფოდ, რომელსაც ოდესმე ჩამოუგდია რუსული სამხედრო თვითმფრინავი და ეს არც თუ ისე დიდი ხნის წინ მოხდა თურქეთ-სირიის საზღვარზე;

– თურქეთს არ სურს და ეწინააღმდეგება საბჭოთა კავშირის აღდგენას, შესანიშნავად იცის რა, რომ ეს მისთვის ეგზისტენციური საფრთხეა (თავის დროზე ნატოშიც მაგ მიზნით გაწევრიანდა 1952 წელს);

– ისიც უნდა ითქვას, რომ ანკარას ნორმალური ურთიერთობა აქვს მოსკოვთან. თუმცა, ეს მხოლოდ სავაჭრო-ეკონომიკურ ურთიერთოებებს ეხება და სამხედრო სფეროში რამე სერიოზულ თანამშრომლობაში არ გადაზრდილა (თუ არ ჩავთვლით ერთხელ ნაყიდ S-400-ებს, რომლებიც თურქებს საჰაერო თავდაცვის სისტემაში არც კი ჩაურთვიათ);

– თურქეთი შეჩვეულია კოლექტიური უსაფრთხოების მექანიზმებს და არ სურს დიდ გამოწვევებთან (და ეს მხოლოდ რუსეთს არ ეხება) მარტო დარჩენა;

– თურქეთში (ინჯირლიქის სამხედრო-საჰაერო ბაზაზე) განლაგებულია 50 ბირთვული ქობინი. მართალია, ისინი აშშ-ს ეკუთვნის, მაგრამ ამერიკელებს ისინი იქიდან ვერ გააქვთ. დიპლომატიურად რომ ვთქვათ, გატანის მცდელობისას “ტექნიკურ” პრობლემებს აწყდებიან ხოლმე.

რას ითხოვს ან რას ელის ანკარა ამ ახალ არქიტექტურაში მონაწილეობის სანაცვლოდ?

ის ელის ევროკავშირში გაწევრიანებას. გაწევრიანების პროცესი კი, ჩვენი არ იყოს, გაყინული აქვს და ეს ამბავი არახალია, წლების წინ მოხდა.

დათმობს ამას ევროპა? ამ კითხვას ალბათ ევროპელმა ლიდერებმა უნდა უპასუხონ.

ჩვენთვის კი ისეთივე მნიშვნელოვანი იქნება ამ ახალ გაერთიანებაში თურქეთის მონაწილეობა, როგორც მისი ნატოში წევრობაა: მასთან გვაქვს საერთო საზღვარი და რუსეთის თავდასხმის შემთხვევაში პირველი ვინც შეიძლება ჩვენ დასახმარებლად პირველი მოვიდეს, სწორედ თურქეთია.

როცა ზომით პატარა ქვეყანა ხარ, შორიდან წამოსულმა ჯარებმა შეიძლება ფიზიკურად ვერ მოგისწრონ. ამიტომ ჩვენ ინტერესშია და ვგულშემატკივრობთ ამ ახალ გაერთიანებაში თურქეთის მონაწილეობას.