Usmle მოსამზადებელი ცენტრის წარმომადგენელი, ონკოლოგი, ბიოქიმია-ფარმაკოლოგიის ლექტორი, გიორგი ღოღობერიძე, სოციალურ ქსელში, წერს:
“ანაფილაქსია – რა უნდა ვიცოდეთ?
რა დროში იწყება ანაფილაქსია?
70%-ში ვლინდება 5-30 წთ-ში მედიკამენტის გაკეთებიდან
(იშვიათად 4 საათში, უფრო იშვიათად 12 საათში და კიდევ უფრო იშვიათად 24 საათში)
არის რამე ტესტი რომ ვიცოდე, მექნება თუ არა ანაფილაქსია?
სამწუხაროდ, არა
თუ არ ვარ ალერგიული, შეიძლება დამემართოს ანაფილაქსია?
შეიძლება
თუ მაქვს ალერგიის მძიმე ანამნეზი, რა მომეთხოვება?
ადრენალინის აუტოინექტორი (აქვთ კლინიკაში ადრენალინი ანუ ეპინეფრინი)
რა არის ანაფილაქსიის პირველი ნიშნები, რას მივაქციო ყურადღება?
უმთავრესად ეს არის ქავილი მთელი სხეულის, გამონაყარი ჭინჭრის ციების (ურტიკარიის) სახით, ზოგჯერ წვის შეგრძნება და შეხურება
70%-ში სუნთქვის გაძნელება, ჰაერის უკმარისობის შეგრძნება სასუნთქი გზების შევიწროების გამო. შეიძლება თანხლებული იყოს ხმის ჩახლეჩით, ხველით.
10-40%-ში ახლავს წნევის დაქვეითება. კლასიკურად სისტოლური წნევა ქვეითდება და ჩამოსცდება 90-ს; წნევის დაქვეითების პარალელურად პაციენტებს გულისცემა უხშირდებათ და უჩივიან გულის არეში უსიამოვნო განცდას;
30-40%-ში ერთვის მუცლის ტკივილი, ფაღარათი, ღებინება.
20%-ში ენის და ხორხის შეშუპება, რასაც პაციენტი გრძნობს წვის შეგრძნებით და ჩასუნთქვის გაძნელებით
რა იწვევს ანაფილაქსიას?
ძირითადად ჩვენი პოხიერი უჯრედების და ბაზოფილების მიერ ჰისტამინის ჭარბი გამოყოფა
რა ხდება ანაფილაქსიის მძიმე ფორმების დროს?
ჭარბად გამოყოფილი ჰისტამინი იწვევს:
1. სასუნთქი გზების შევიწროებას (ბრონქოსპაზმი), რთულდება ასფიქსიით
2. სისხლძარღვების გაფართოებას და გულისკენ სისხლის მიდინების (პრედატვირთვის) შემცირებას (რთულდება დისტრიბუციული შოკით)
3. გულის კუმშვადობის დაქვეითებას (რთულდება კარდიოგენური შოკით)
რა არის ანაფილაქსიის მეორე ტალღა?
80%-ში ანაფილაქსია ერთტალღიანია
20%-ში შეიძლება განვითარდეს მეორე ტალღა, რაც იმას ნიშნავს, რომ თავიდან ადამიანს აქვს ანაფილაქსია, მერე მისი მდგომარეობა უმჯობესდება და გაუმჯობესებიდან 1-12 საათში ისევ ემართება მეორე შეტევა (ბიფაზური ანაფილაქსია)
რით მთავრდება ანაფილაქსია?
98-99.3%-ში პაციენტის გადარჩენით, თუ მას დაუყოვნებლივ ჩაუტარდება ადრენალინის ინიექცია (კლასიკურად ბარძაყის კუნთში). ასევე სითხეების გადასხმა ინტრავენურად, ჟანგბადის მიწოდება და ხელოვნური სუნთქვა (საჭიროებისამებრ)
შეიძლება ადრენალინი გამიკეთდეს და არ იყოს ეფექტური?
ძალიან იშვიათად
ადრენალინი შეიძლება არ იყოს ეფექტური, თუ კეთდება დაგვიანებით, კეთდება კუნთის ნაცვლად კანქვეშ (გვიანდება მოქმედება) ან თუ თქვენ სვამთ ბეტა-ბლოკერებს. ეს აუცილებლად უნდა აცნობოთ ექიმს! ამ შემთხვევაში გამოყენებული იქნება გლუკაგონი ინტრავენურად
რა შეიძლება იყოს ანაფილაქსიის დროს გარდაცვალების მიზეზი?
ასფიქსია, სასუნთქი გზების შეშუპების გამო
დისტრიბუციული შოკი, რადგან სისხლი პერიფერიაზე რჩება და გულისკენ აღარ იგზავნება
არითმია და მიოკარდიუმის ინფარქტი- გულის მკვებავი სისხლძარღვების სპაზმის გამო
რა არის ალბათობა, რომ დამემართება ანაფილაქსია?
ზოგადი ალბათობა არის 0.05%”
კომენტარები