სამოქალაქო აქტივისტი შოთა დიღმელაშვილი:
,,ევროპაშიც შეიძლება იყოს როგორც მომავალზე ორიენტირებული, ისე ნაკლები პასუხისმგებლობის მქონე საჯარო მმართველობა.
მაგალითად, ჩრდილოეთის ზღვაში ნავთობი ბრიტანეთმა და ნორვეგიამ დაახლოებით ერთ დროს აღმოაჩინეს, მაგრამ ამ სიმდიდრეს სხვადასხვაგვარად მოექცნენ.
ბრიტანეთმა ნავთობის შემოსავლები გადასახადების შესამცირებლად გამოიყენა და ნავთობით მიღებული შემოსავლებით მყისიერი საბიუჯეტო გადასახდელების დაფონანსება დაიწყო.
ნორვეგიამ წინ გაიხედა და შექმნა სპეციალური საინვესტიციო ფონდი (სუვერენული სიმდიდრის ფონდი) და შემოსავლები ამ ფონდში გაუშვა, რომელიც ნავთობისგან განსხვავებით – არ იწურება.
არა აუცილებლად ამ მიზეზის გამო (ბრეგზიტი და ა.შ.), თუმცა დღეს, გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკა საკმაოდ შენელებულია.
ამ დროს, ნორვეგიის სუვერენულ ფონდში 2.25 ტრილიონი დოლარია მოგროვებული, თანაც ისე, რომ მთელი ამ ღირებულების ნახევარზე მეტი არა ნავთობმა, არამედ ინვესტივიებმა მოიტანა.
ნირვეგიის მოსახლეზეობაზე რომ გავყოთ ფონდის ღირებულება, რომელიც მათ ეკუთვნით, თითოს ნახევარი მილიონი გამოუვა.
თან ნორვეგიაც არ დებს ყველაფერს მუთაქაში, ხარჯავს ამ ფულს, ოღონდ გრძელვადიანი წესით: წლიურად ფონდის მთლიანი ღირებულების დაახლოებით 3%-ს.
3% იმიტომ აიღეს, რომ სწორედ ამდენია ინვესტიციების მოსალოდნელი წლიური შემოსავალი ინფლაციის გათვალისწინებით.
საბოლოო მიზანია, ქვეყანამ დანაზოგით ისარგებლოს და მისი რეალური ღირებულება მომავალ თაობებს შეუნარჩუნოს.
ნავთობი როცა ამოიწურება, ნორვეგიელებს დარჩებათ ტრილიონებიანი ფონდი, რომლის პროცენტითაც უსასრულოდ ისარგებლებენ, ბრიტანელებს კი ბიუჯეტის გაზრდილი მადა.
ეს გაკვეთილი ჩვენთვისაც რელევანტურია. რაოდენ ამორალურიც არ უნდა იყოს, სამხრეთ კავკასიის და ცენტრ აზიის “ნავთობი” ეს საზარელი ომი გამოდგა. მის ხარჯზე რეგიონი მკვეთრად იზრდება
სად მიდის მთელი ეს ზრდა? სომხეთში, აზერბაიჯანში, ყაზახეთში – ზრდის სტრუქტურული ფაქტორების შენებაში ინვესტირდება,
ჩვენ დაგვრჩებიან გაურკვეველი გზებით გამდიდრებული ჩინოსნები და მაღალი უშნო კორპუსები.“
კომენტარები