„მიზეზები, თუ რატომ არ უნდა ენდოთ ელექტრონულ ხმის მიცემას საქართველოში!“ – ფადი ასლი

ხმის მიცემის ელექტრონული აპარატები დაინერგა ხმის მიცემის პროცესის გამარტივების მიზნით, თუმცა, როგორც ნებისმიერ ტექნოლოგიას, მათაც გააჩნიათ თავისი დადებითი და უარყოფითი მხარეები. მიუხედავად იმისა, რომ მათ შეუძლიათ ხმის მიცემა უფრო ხელმისაწვდომი და ეფექტური გახადონ, მათი უსაფრთხოების, სანდოობისა და მანიპულაციისადმი მიდრეკილების შესახებ შეშფოთება კვლავ ჩნდება. აქ არის რამდენიმე რამ, რაც გასათვალისწინებელია:

პროგრამული უზრუნველყოფის ხარვეზები: აპარატების მიერ გამოყენებული პროგრამული უზრუნველყოფა შეიძლება შეიცავდეს შეცდომებს ან დაუცველობებს, რომელთა ექსპლუატაციის შემთხვევაში შეიძლება ზიანი მიაყენოს ხმის მიცემის მონაცემებს.

აპარატურის ხარვეზები: პროგრამული უზრუნველყოფის ასპექტის გარდა, ელექტრონული ხმის მიცემის აპარატებს ასევე აქვთ ფიზიკური ელემენტები. მათი გაყალბება ან მანიპულირება შესაძლებელია შედეგებზე ზემოქმედების მიზნით.

გამჭვირვალობის ნაკლებობა: ბევრი ელექტრონული ხმის მიცემის აპარატის კოდი, როგორც წესი, საკუთრებაა და, შესაბამისად, მიუწვდომელია საჯარო აუდიტისთვის. ამ გამჭვირვალობის ნაკლებობამ შეიძლება გამოიწვიოს ეჭვები პროცესის მთლიანობის შესახებ.

ფართომასშტაბიანი გაყალბების შესაძლებლობა: ელექტრონული ხმის მიცემის სისტემები, რომლებიც ქსელზეა დაფუძნებული, შეიძლება იყოს მიდრეკილი ფართომასშტაბიანი ხელყოფის მიმართ; ხმის მიცემის ტრადიციული მეთოდები, სადაც თითოეული ბიულეტენი ფიზიკურად უნდა გაყალბებულიყო, ფაქტობრივად შეუძლებელს გახდის ასეთ ფართომასშტაბიან მანიპულაციებს.

სიმძლავრეზე და სათანადო ფუნქციონირებაზე დამოკიდებულება: ელექტრონული ხმის მიცემის აპარატები ეყრდნობა ძალას და აპარატის გამართულ ფუნქციონირებას; ეს შეიძლება იყოს წარუმატებლობის წერტილები, რაც არღვევს ხმის მიცემის პროცესს.

თუ სათანადოდ არ არის დაცული, ელექტრონული ხმის მიცემის სისტემები შეიძლება იყოს პოტენციურად მგრძნობიარე ქართული ოცნების მთავრობის მხრიდან ხელის შეშლის მცდელობებზე და აი, როგორ შეიძლება მოხდეს ეს:

მთავრობა მოახდენს პროგრამით მანიპულირებას, რაც საშუალებას მისცემს ხმების შეცვლას ან შედეგით მანიპულირებას; ეს მოითხოვს ხმის მიცემის აპარატებში გამოყენებული პროგრამული უზრუნველყოფის გაფართოებულ ცოდნას, რომელიც, როგორც წესი, საკუთრებაშია და არ არის საჯაროდ ხელმისაწვდომი; მაგრამ მას შემდეგ, რაც მთავრობამ იყიდა სისტემა და აქვს სრული წვდომა მის ყველა კომპონენტზე, მათ შეუძლიათ გატეხონ პროგრამული უზრუნველყოფა და შეცვალონ იგი.

ხმის მიცემის სისტემებზე პრივილეგირებული წვდომის მქონე ადამიანებს, როგორიცაა საარჩევნო ჩინოვნიკები ან ტექნიკური მხარდაჭერა, შეუძლიათ პოტენციურად შეცვალონ პროგრამული უზრუნველყოფა ხმების დათვლის შესაცვლელად ან თუნდაც ხმების წაშლაზე.

მთავრობას შეუძლია ხელი შეუშალოს აპარატურას: ელექტრონული ხმის მიცემის აპარატები არის ფიზიკური მოწყობილობები და, როგორც ასეთი, შეიძლება მათი ხელყოფა შედეგებზე გავლენის მოხდენის მიზნით; ეს შეიძლება მოიცავდეს ტექნიკის კომპონენტების შეცვლას მანქანებში.

მთავრობას შეუძლია გამოიყენოს კიბერ შეტევები: როგორც ქსელზე დაფუძნებული სისტემები, ელექტრონული ხმის მიცემის სისტემები მგრძნობიარეა კიბერშეტევების მიმართ, როგორიცაა ჰაკერები; ეს შეიძლება მოიცავდეს მავნე კოდის შეყვანას ან სერვისის უარყოფის (DoS) შეტევებს ხმის მიცემის პროცესის ჩაშლის მიზნით.

მთავრობას შეუძლია შეცვალოს ამომრჩეველთა მონაცემები: ხელყოფა შეიძლება მოხდეს არა მხოლოდ ხმების დათვლისას, არამედ ამომრჩეველთა რეგისტრაციის მონაცემთა ბაზების მანიპულირების გზით; თუ ვინმეს შეუძლია მანიპულირება, თუ ვინ მიიღებს ხმას, ეს გავლენას მოახდენს არჩევნების შედეგებზე.“