„ჯერ კიდევ ბევრი რამ არ ვიცით” – რას წერს კორონავირუსზე ჰოპკინსის უნივერსიტეტის ქართველი დოქტორი

ჰო­პ­კინ­სის უნი­ვერსი­ტე­ტის ქარ­თვე­ლი დოქ­ტო­რი, მა­მუ­კა მა­ჩა­ი­ძე ახალი ტიპის კორონავირუსთან დაკავშირებით სოციალურ ქსელში წერს.

მისი თქმით, ვირუსის შესახებ 400-ზე მეტი სტატია დაიბეჭდა და ჯერ კიდევ ბევრი რამ არ ვიცით.

„400-ზე მეტი სტა­ტია და­ი­ბეჭ­და ახალ კო­რო­ნა­ვირუს­ზე, ზღვა (დეზ)ინ­ფორ­მა­ცი­აა და ჯერ კი­დევ ბევ­რი რამ არ ვი­ცით. მოკ­ლედ შე­ვე­ცა­დე შე­მე­ჯა­მე­ბი­ნა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი დე­ტა­ლე­ბი რა­ზეც იმ­დე­ნად არ გა­მახ­ვილ­და ყუ­რა­დღე­ბა. მხო­ლოდ სან­დო წყა­რო­ებ­ზე დაყ­რდნო­ბით, ვი­საც და­გა­ინ­ტე­რე­სებთ:

სა­ვა­რა­უ­დო მე­ქა­ნიზ­მი დად­გე­ნი­ლია – ვირუსს აქვს მა­ღა­ლი აფი­ნუ­რო­ბა ცი­ლი­სად­მი (ACE2) რო­მე­ლიც დიდი რა­ო­დე­ნო­ბით ფილ­ტვის და გუ­ლის ქსო­ვილ­შია გა­მო­ხა­ტუ­ლი. ჰი­პო­თე­ზაა (და­უ­დას­ტუ­რე­ბე­ლი), რომ და­ინ­ფი­ცი­რე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში ACE ინ­ჰი­ბი­ტო­რი (წნე­ვის და გუ­ლის უკ­მა­რი­სო­ბის წა­მა­ლი) უნდა შე­ჩერ­დეს.

ახა­ლი, ყვე­ლა­ზე და­ლა­გე­ბუ­ლი და დიდი კვლე­ვის მი­ხედ­ვით, ინ­კუ­ბა­ცი­უ­რი პე­რი­ო­დი ბევ­რად უფრო მცი­რეა ვიდ­რე გვე­გო­ნა, სა­შუ­ა­ლოდ 4 დღე (არა 10-14), მაგ­რამ ერ­თე­ულ შემ­თხვე­ვებ­ში და­ფიქ­სირ­და 24 დღეც და 1 დღეც, ამი­ტომ 14 დღი­ა­ნი კა­რან­ტი­ნი იდე­ა­ლუ­რი არ არის, თუმ­ცა ასე­თია ამ­ჟა­მინ­დე­ლი რე­ცო­მენ­და­ცია.

ახა­ლი კო­რო­ნა­ვირუ­სი დიდი რა­ო­დე­ნო­ბით გა­მო­ი­ყო­ფა გა­ნა­ვალ­ში და დიდი ალ­ბა­თო­ბით გა­და­ე­ცე­მა არა მხო­ლოდ ჰა­ერ­წვე­თო­ვა­ნი გზით, არა­მედ ფო­მი­ტე­ბით (სა­ყო­ფა­ცხოვ­რე­ბო ნივ­თე­ბით), ამი­ტო­მაც არის ხე­ლე­ბის და­ბა­ნა ასე­თი მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი.

ასიმპტო­მუ­რი გა­და­ცე­მა ნამ­დვი­ლად ხდე­ბა, ამა­ვე დროს ცხე­ლე­ბა ყვე­ლა­ზე დიდ კვლე­ვა­ში მხო­ლოდ პა­ცი­ენ­ტე­ბის 41% და­უ­ფიქ­სირ­და, 80% სა­ერ­თოდ უსიმპტო­მოა, ან უმ­ნიშ­ვნე­ლო სიმპტო­მე­ბი აღე­ნიშ­ნე­ბა, ამი­ტო­მაც ვირუ­სი ყო­ველ­თვის 2 ნა­ბი­ჯით წინ არის და იქ­ნე­ბა. ასე­ვე, რო­გორც ჩანს, გრი­პი­ვით სე­ზო­ნუ­რო­ბა არ ახა­სი­ათბს და დათ­ბო­ბას­თან ერ­თად არ შემ­ცირ­დე­ბა.

‼️‼️ სიკ­ვდი­ლი­ა­ნო­ბის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი (CFR) თუ გა­ვა­სა­შუ­ა­ლო­ებთ ყვე­ლა ქვეყ­ნის მო­ნა­ცე­მებს არის 0.3-3.4% (ესეც კი გრი­პის ვირუ­სის მო­ნა­ცე­მებს აჭარ­ბებს), თუმ­ცა თუ ასა­კობ­რივ ჯგუ­ფებს შევ­ხე­დავთ 65 წელს ზე­მოთ, და­ა­ვა­დე­ბის სიმ­ძი­მეც და სიკ­ვდი­ლი­ა­ნო­ბაც 10-14%-მდე აღ­წევს; ამი­ტო­მაც ჩვენ ასა­კო­ვან ბე­ბია-ბა­ბუ­ებ­ზე და მშობ­ლებ­ზე უნდა ვი­ფიქ­როთ რო­დე­საც თვი­თი­ზო­ლა­ცი­ა­ზე ვსა­უბ­რობთ.

ჰო­პ­კინ­სის უნი­ვე­სი­ტეტ­ში, რო­მე­ლიც ერთ-ერთ წამ­ყვან ინ­ფექ­ცი­ურ პროგ­რა­მად ით­ვლე­ბა ქვე­ყა­ნა­ში, მხო­ლოდ ახლა ვი­ღებთ სა­ტეს­ტო მა­სა­ლას (პრო­ბებს), ყვე­ლა ანა­ლიზს ატ­ლან­ტა­ში, CDC-ში ვაგ­ზავ­ნით და 7 დღემ­დე ვე­ლო­დე­ბით პა­სუხს, რო­დე­საც თბი­ლის­ში რამ­დე­ნი­მე სა­ათ­შია შე­საძ­ლე­ბე­ლი და­ა­ვა­დე­ბის დად­გე­ნა, ან გა­მო­რი­ცხვა, ამი­ტომ ყვე­ლა მო­ქა­ლა­ქე ლუ­გა­რის ლა­ბო­რა­ტო­რი­ას და შე­ერ­თე­ბულ შტა­ტებს მად­ლო­ბას უნდა ვუხ­დი­დეთ

ამ­ჟა­მინ­დე­ლი რე­კო­მენ­და­ცია (CDC) ჯერ კი­დევ N95 ნი­ღა­ბია, თუმ­ცა დიდი ალ­ბა­თო­ბით ეს რე­კო­მენ­და­ცი­აც შე­იც­ვლე­ბა, რად­გან არა­ვის და­უმ­ტკი­ცე­ბია, რომ ჩვე­უ­ლებ­რივ (ქი­რურ­გი­ულ) ნი­ღაბ­ზე უფრო მე­ტად იცავს გა­და­ცე­მის­გან. რაც შე­ე­ხე­ბა ჰოს­პიტ­ლის პერ­სო­ნალს, ნი­ღა­ბი, თვა­ლე­ბის სა­ფა­რი, ორ­მა­გი ხელ­თათ­მა­ნი და მან­ტი­აა რე­კო­მენ­დე­ბუ­ლი.

ახა­ლი პრე­პა­რა­ტი, რემ­დე­სი­ვი­რი, გა­მო­ი­გო­ნეს ებო­ლას­თვის, კა­ლიტ­რა კი აივ ინ­ფექ­ცი­ის­თვის. რემ­დე­სი­ვი­რის მე­სა­მე ფა­ზის კვლე­ვა და­ი­წყო ნებ­რას­კა­ში და ჩი­ნეთ­ში, თუმ­ცა ჯერ არ ვი­ცით რამ­დე­ნად იმუ­შა­ვებს და, თუ იმუ­შა­ვებს, ფარ­თო მა­სე­ბამ­დე რო­დის მი­აღ­წევს.

ვაქ­ცი­ნა ჯერ არ გვაქვს! პირ­ვე­ლი კან­დი­და­ტი ვაქ­ცი­ნის ცდა (პირ­ვე­ლი ფაზა) მხო­ლოდ მარ­ტში და­ი­წყო და ასე­ვე დიდი ხანი და­ჭირ­დე­ბა სა­ნამ ფარ­თოდ გავ­რცელ­დე­ბა. (ყვე­ლა­ზე ცოტა 1 წლი­დან 18 თვემ­დე და­ჭირ­დე­ბა)

ამ ყვე­ლაფ­რის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით, სო­ცი­ა­ლუ­რი დის­ტან­ცი­რე­ბა სა­სი­ცო­ცხლოდ მნიშ­ნე­ლო­ვა­ნი ხდე­ბა პან­დე­მისს პი­რო­ბებ­ში.

მო­დე­ლი­რე­ბულ კვლე­ვებ­ში მა­სობ­რი­ვი თავ­შეყ­რის ად­გი­ლე­ბის­გან თა­ვის არი­დე­ბა, სას­წავ­ლებ­ლე­ბის და იმ სა­მუ­შაო ად­გი­ლე­ბის და­ხურ­ვა, სა­დაც ვირუ­სი და­ფიქ­სირ­დე­ბა, გა­და­ცე­მის რისკს 60% შე­ამ­ცი­რებს

მოკ­ლედ ეკო­ნო­მი­კას და პან­დე­მი­ას ერ­თად ვერ გა­ა­კონ­ტრო­ლებს ვერც ერთი სა­ხელ­მწი­ფო; ეს ინ­ფექ­ცი­ის ის შემ­თხვე­ვაა, რო­დე­საც ჩვე­ნი, პერ­სო­ნა­ლუ­რი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბი მთავ­რო­ბის მიერ მი­ღე­ბულ ნე­ბის­მი­ერ ზო­მა­ზე უფრო მე­ტად მო­ახ­დენს ეპი­დე­მი­ა­ზე გავ­ლე­ნა.

ბო­ლოს, მად­ლო­ბა ყვე­ლას, გან­სა­კუთ­რე­ბით სა­მე­დი­ცი­ნო პერ­სო­ნალს, ვინც თავ­და­უ­ზო­გა­ვად შრო­მობს პა­ცი­ენ­ტე­ბის­თვის. გუ­შინ პირ­ვე­ლად და­მი­ძა­ხეს შე­საძ­ლო შემ­თხვე­ვის სა­ნა­ხა­ვად და ვიცი, რა შეგ­რძნე­ბა აქვს ექიმს, რო­მე­ლიც სა­ი­ზო­ლა­ციო ოთახ­ში შე­დის, – წერს მა­მუ­კა მა­ჩა­ი­ძე.