“დიდი ერა დაიწყო, ღმერთმა დალოცოს დედამიწა” – ზურა ვარდიაშვილი

ჟურნალისტი, ზურა ვარდიაშვილი:

კი, მთვარეზე უკვე ვიყავით, თან რამდენჯერმე. მაგრამ ეს იყო უფრო შესეირნებები, ახლა მივალთ, ჯერ დავტესტავთ, მერე დავსხდებით, მერე დავფუძნდებით.

ადრე მიიჩნეოდა, რომ მთვარე უდაბური, მტვრიანი და უჟმური იყო. აპოლოს მისიების შემდეგ ვიცით, რომ მის მარადიულად ჩრდილოვან კრატერებში ყინულია. ყინული ნიშნავს წყალს, წყალი ნიშნავს იმას რომ გამოყენება შეგვიძლია – დავლევთ. ასევე წყალი არის ჟანგბადი და წყალბადი, საუკეთესო საწვავი რაკეტისთვის. რად გვინდა საწვავი მთვარეზე? გვინდა.

მთვარე ძალიან კარგი სატესტო საშუალებაა მარსისკენ მოგზაურობის დასაგეგმად. მარსამდე 8-9 თვე გვაშორებს, მთვარემდე 3 დღე. ასე რომ სანამ იქ გავიქაჩებით, ჯერ მთვარე უნდა დავამხეცოთ.

მთვარეზე არის იშვიათი ელემენტები, რაზეც ახლა დიდი ნადირობაა გამოცხადებული, გარდა ამისა, მთვარის „უკანა მხარე“ (Far Side), ბნელ მხარეს რომ ეძახიან, მაგრამ არაფერი ბნელიც არაა, საუკეთესო ადგილია კოსმოსური ტელესკოპებისთვის, რადგან იქ დედამიწიდან მომავალი რადიოტალღები არ აღწევს და სამყაროს სიღრმეების დანახვა ბეევრად უკეთ შეიძლება. რას დავინახავთ ამ სიღრმეებში? რა ვიცი აბა.

სინამდვილეში მთვარე გაცილებით იდუმალი ტიპია და ბევრ საიდუმლოს ინახავს, ასევე ძალიან დიდ როლს ასრულებს ჩვენთვის, ვიდრე ღამის განათებაა.

არსებობს მთვარის წარმოშობის რამდენიმე თეორია, მაგრამ უმთავრესი არის დიდი შეჯახების.

ეს მოხდა ოთხნახევარი მილიარდი წლის წინ.

როცა დედამიწა ძალიან ახალგაზრდა იყო, მას დაეტაკა დაახლოებით მარსის ზომის პლანეტა – სახელად თეია. მაშინ არ ერქვა არაფერი. მერე დავარქვით ეგრე. ამ თეიამ დედამიწას კარგა ბლომად ნაწილი მოამსხვრია და კოსმოსში გაფანტა, მერე ეს ნაგლეჯები გრავიტაციამ შეკრა, მოაბურთავა და მთვარედ აქცია. თვითონ თეია განადგურდა. მისი რაღაც ნაწილებიც მთვარემ მიიწება, ასე რომ ახლა ჩვენი მეგობარი მთვარე შედგება დედამიწისა და თეიასგან. სწორედ ამიტომ აქვს ჩვენნაირი ელემენტები, ხოლო თუ თეიას ნაწილებიც ამოვთხარეთ, ოოო, ჩვენ გავიგებთ, როგორ იბადებიან პლანეტები სამყაროში.

სხვათაშორის რომ არა ეს შეჯახება, არავინ იცის როგორ წარიმართებოდა დედამიწის ბედი. სწორედ დარტყმამ გადახარა მისი ღერძი 23,5 გრადუსით და ეს გადახრა განაპირობებს წელიწადის დროების ცვლილებებს. ეს რომ არა მთელი წლის მანძილზე ყველგან ერთი და იგივე ამინდი იქნებოდა, პოლუსებზე სულ ყინვა, ეკვატორზე სულ აუტანელი სიცხე. ახლა რადგან გადახრილი ღერძი გვაქვს, ხოლო ჩვენ ელიფსზე ვმოძრაობთ, შედეგად ორბიტის სხვადასხვა წერტილში დედამიწის სხვადასხვა ნაწილი ეფიცხება მზეს. და ეს განაპირობებს წელიწადიოს დროთა ცვლილბებს.