წულუკიანის შემდეგი მსხვერპლი – ჯვრის მონასტერი – ამ სათაურით აქვეყნებს სტატიას ifact.ge:
მცხეთის ჯვრის მონასტერი ფასადის გაწმენდას, გამაგრებას, შევსებას და კონსერვაციას საჭიროებს. შესაბამისი პროექტიც მზადაა, საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერაც მოწონებულია და საჭირო თანხაც მოძიებულია. თუმცა, კულტურის სამინისტრო პირადი ინტერესის, უფრო სწორად კი პროექტის ავტორზე შურისძიების გამო სამუშაოების დასაწყებად საჭირო ნებართვის გაცემას წელიწადნახევარია აჭიანურებს.
ჯვრის მონასტრის შენობას კი ამ დროში შეიძლება შეუქცევადი ზიანი მიადგეს.
მცხეთის ჯვარი მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია და იუნესკოს მსოფლიო ხელოვნების საგანძურთა ნუსხაში შედის. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრის მისიამ ძეგლი ბოლოს 2018 წელს შეამოწმა და ანგარიშში დაწერეს რომ:
- როგორც დიდი, ისე მცირე ტაძრის ფასადის ქვებს პრობლემები აქვს და კონსერვაციაა საჭირო;
- უნდა შემოწმდეს შენობის მდგრადობა და წარედგინოს მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობის ცენტრის საკონსულტაციო ორგანოებს;
- უნდა შეიქმნას კედლის ბლოკების მოვლა-პატრონობისა და აღდგენის ვრცელი პროექტი, ასევე სპეციალური პროგრამა ტაძრის ფასადის დანარჩენი ისტორიული რელიეფების შენარჩუნებისა და დაცვისათვის.
ანგარიშის მიხედვით, ტაძარს აქვს იგივე კომპლექსური პრობლემები, რაც გამოვლინდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრის მიერ ძეგლის წინა შემოწმებისას, 2014 წელს. უფრო კონკრეტულად ეს არის სამშენებლო ქვების გაწმენდის, გამყარების, დამაგრების, შევსების, გამოცვლის და კონსერვაციის პრობლემები.
მცხეთის ჯვრის დიდი ტაძრის საფასადო ქვების კონსერვაციისა და რესტავრაციის პროექტი მოამზადა გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის ეროვნულმა კვლევითმა ცენტრმა. ეს საქართველოს კულტურის სამინისტროს მიმართ დაქვემდებარებული სსიპ-ია. მათ მუშაობისას გაითვალისწინეს საერთაშორისო მისიების მიერ გაცემული რეკომენდაციები.
ჩვენ პროექტის ხელმძღვანელს, დავით ხოშტარიას ვესაუბრეთ. ის ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი და ჩუბინაშვილის ცენტრში ძველი ქართული ხელოვნების განყოფილების გამგეა.
“მომზადდა პროექტი, რომელიც წარედგინა შეერთებული შტატების ელჩის კულტურული მემკვიდრეობის ფონდს. გვირჩიეს ორად გაყოფა, პირველი ეტაპი ყოფილიყო საკონსერვაციო პროექტის მომზადება და მეორე ეტაპი ყოფილიყო უკვე ფიზიკური სამუშაოები. ორივე ეტაპი დაფინანსდა ელჩის ფონდიდან,” – გვეუბნება ხოშტარია.
მისივე თქმით, პირველი პროექტის ანუ კვლევითი სამუშაოსთვის საელჩოს მიერ ჩუბინაშვილის ცენტრზე გრანტის სახით გაიცა 100,000 აშშ დოლარი. მეორე პროექტის, ანუ უშუალოდ საკონსერვაციო სამუშაოსთვის გამოყოფილი გრანტი კი 506,000 აშშ დოლარია.
რადგან ჯვრის მონასტერი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია, საკონსერვაციო პროექტს სამუშაოების ფიზიკურად დაწყებამდე გარკვეული ეტაპები და პროცედურები უნდა გაევლო.
პროექტი თავდაპირველად კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოს უნდა დაემტკიცებინა. ასეც მოხდა. პროექტი განიხილეს და დადებითად შეაფასეს სააგენტოს „საქართველოს მსოფლიო მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს“ 2020 წლის 4 ნოემბრის სხდომაზე.
კომენტარები