„ივანიშვილს უნდა მოსთხოვონ ეს, ის წყვეტს, ვინ დაიჭირონ და ვინ არა… ეგ არის, არ იციან, ივანიშვილს რომელ დამნაშავე „ნაციონალთან“ რა სახის კულუარული გარიგება აქვს და მას ვერ უბედავენ, დამნაშავეები დასაჯეო“ – სოსო ცინცაძე

ლევან ჯავახიშვილი

„ალიას“ ესაუბრება ექსპერტი, სოსო ცინცაძე.

– ბატონო სოსო, „მაგნიტსკის სიის“ ავტორი, ბილ ბრაუდერი გამოვიდა ინიციატივით, შედგეს ანალოგიური „სააკაშვილის სია“, სადაც მოხვდებიან ის ქართველი ჩინოვნიკები და პოლიტიკოსები, რომლებიც სააკაშვილის მიმართ, მისი პატიმრობის პერიოდში, წამებასა და არაადამიანურ მოპყრობაში იქნებიან მხილებულნი და მერე მათ სანქციები დაეკისრებათ. რამდენად რეალურია ამის გაკეთება?

– ბილ ბრაუდერი სერიოზული ადამიანია და ჰაერზე არაფერს ლაპარაკობს.ის ამერიკაში დაბადებული ბრიტანელი ფინანსისტია. მან მოახერხა და „მაგნიტსკის სიაში“, პირველ ეტაპზე შეიყვანა 60 რუსი პოლიტიკოსი და ჩინოვნიკი, რომელთაც მსოფლიოს 35 ქვეყანაში აეკრძალათ შესვლა და სხვა და სხვა სახის ფინანსური და ეკონომიკური სანქციები დაედოთ – ანგარიშები გაუყინეს უცხოეთის ბანკებში და მერე ეს ფული ჩამორთვეს. ასევე, ჩამოართვეს ქონება. მერე ეს სია გაიზარდა და სიის ახალი წევრებიც დაასანქცირეს. ბილ ბრაუდერმა მოახერხა, 35 ქვეყანის ხელისუფლება  დაეყოლიებინა, რომ „მაგნისტსკის სიის“ წევრები დაესანქცირებინათ,  35 ქვეყანაში  კანონი შეეცვალათ და მოდი  ახლა და ეხუმრე ასეთ ადამიანს.  ბრაუდერზე რუსეთმა სისხლის სამართლის საქმე აღძრა და სერთაშორისო ძებნაშია, თუმცა, ნებისმიერ ქვეყანაში საპატიო სტუმარია და რუსეთის მოხოვნას, რომ დააპატიმრონ, არც ერთი ქვეყანა ყურად არ იღებს. სერგეი მაგნიტსკი რუსი იურისტი, ადვოკატი იყო. რომელიც რუსეთში კორუფციის ფაქტებს იძიებდა. ბოლოს, რუსეთის ბიუჯეტიდან 212 მილიონი დოლარის მოპარვის საქმეს იძიებდა, სქემა გაშიფრა და დამნაშავეებიც დაასახელა. ამ დროს გადასახადების გადაუხდელობის ბრალდებით და დაიჭირეს. მაგნიტსკი 2009 წელს,  რუსეთის ციხეში გარდაიცვალა – მოკლეს. ეს იმიტომ გავიხსენე, რომ ბევრმა არ იცის, ვინ იყო სერგეი მაგნიტსკი და ამ დღეებში მისი სახელობის სია აკერია ყოველდღე პირზე. რაც შეეხება „სააკაშვილის სიას“. ვფიქრობ, ბილ ბრაუდერი მოახერხებს, ამ სიის შედგენას და რამდენიმე ქვეყნამ. შესაძლოა, სიის წევრები დაასანქციროს. ამ ეტაპზე, ვიდრე სანქციები ამუშავდება, უნდა გაირკვეს, ვინ რაშია დამნაშავე, სააკაშვილის მიმართ მართლა იყო არადამიანური მოპყრობა და წამება და  ვინ ანხორციელებდა მას, ეს გამოძიების საქმეა და ვინც დამნაშავე აღმოჩნდება, მათ შეიყვანენ სიაში.

– ვინ უნდა გამოიძიოს?

– უცხოელებმა უნდა გამოიძიონ, ჟურნლისტებმა, სამოქალაქო აქტივისტებმა, ადამიანის უფლებათა დამცველებმა… ოღონდ ეს არ იქნება კლასიკური სისხლის სამართლის  საქმის გამოძიება თავისი პროცედურებით. გამოძიება მოხდება იმ ფაქტებზე დაყრდნობით, რაც მათთვის ცნობილია. აბა, საქართველოს ხელისუფლების გამოძიება ბრაუდერს არ სჭირდება. თუმცა, თუ სააკაშვილი გარდაიცვალა, არაფრის გამოძიებას არ დაიწyებს არავინ. იუსტიციის მინისტრიდან დაწყებული, ციხის ბადრაგით დასრულებული, უამრავი ადამიანი მოხვდება ამ სიაში. შესაძლოა, იუსტიციის მინისტrის ზემდგომებიც მოხვდნენ სიაში და „ქართული ოცნების“  დეპუტატებიც. ბრაუდერი შეადგენს „სააკაშვილის“ სიას“ და ეს იქნება ერთგვარი დამოკლეს მახვილი ჩვენი ხელისუფლების თავზე.

– ევროკავშირის წევრი ქვეყნის რამდნიმე პოლიტიკოსმა განაცხადა, რომ სააკაშვილს თუ არ გაუშვებენ, მინიმუმ, უცხოეთში სამკურნალოდ, მაშინ საქართველომ ევროკომისიის  მოთხოვნილი 12 პუნქტიც რომ შეასრულოს, მაინც ვერ მიიღებს ევროკანდიდატის სტატუსსო. მართლა ამხელა წონა აქვს სააკაშვილის ფაქტორს საერთაშორისო პოლიტიკაში?

– მიუხედავად იმისა, რომ სააკაშვილის დროს ბევრი მძიმე დანაშაული მოხდა, ის მსოფლიოშო მაინც რჩება რეფორმატორ პოლიტიკოსად. სააკაშვილმა მოკლე დროში მოახერხა მასობრივი კორუფციის დამარცხება. შექმნა ევროპული ტიპის საპატრული პოლიცია, სხვა და სხვა სახელმწიფო უწყებები – საჯარო რეესტრი, სამოქალაქო რეესტრი და კიდევ სხვა. დასავლეთი თვლის, რომ სააკაშვილი რეფორმატორია და თუ მის დროს დანაშაულებები ხდებოდა, ისინი დღევანდელ ხელისუფლებას უნდა გამოეძიებინა და დანმაშავენი დაესაჯა? არ დასაჯეს? ე.ი. არ ყოფილან დამნაშავენი -ასე ფიქრობენ დასავლეთში და მათ შორის, პოლიტიკოსებიც. დავით კეზრაშვილის საფრანგეთიდან ექსტრადაციის პროცესი გაიხსენეთ. ქართული მხარე მოუმზადებელი ჩავიდა საფრანგეთში და ყველამ ვიცით, ფრანგი მოსამარლე კინაღამ მწყობრიდან გამოიყვანა აქედან გაგზვნილმა პროკურორმა, იმდენ შეუსაბამობას ლაპარაკობდა. ყოველ ნახევარ საათში ერთხელ, შესვენებას მოითხოვდა, თბილისში რეკავდა ზემდგომებთან, მათ შორის, იუსტიციის მინისტრთან, თეა წულუკიანთან და იქიდან იღებდა ინსტრუქციებს. კეზერაშვილის სისხლის სამართლის ბრალდების საქმის ნაწილი, არც ფრანგულად, არც ინგლისურად არ იყო ნათარგმნი. ეს ხომ თბილისში განგებ გააკეთა ვიღაცამ? ეს უდავოა. აქ  ვიღაცას არ სურდა კეზერაშვილის ექსტრადაცია, ხელი დააფარეს და შედეგად, საფრანგეთმა არ გადმოსცა საქართველოს და პოლიტიკური თავშსაფარი მისცა. გაიხსენე, კიდევ რამდენ პოლიტიკოსს და ჩინოვნიკს მისცეს პოლიტიკური თავშესაფარი ევროპის ქვეყნებმა. ამან გააჩინა ეჭვი, რომ სააკაშვილის ხელისუფლების წარმომადგენლებზე მიმდინარეობდა პოლიტიკური დევნა, ადგილი ჰქონდა შერჩევით მართლმსაჯულებას. ეს  აზრი იმანაც განუმტკიცა ევროპელებს, რომ მრავალი ადამიანი, რომლებიც სხვა და სხვა დანაშაულში იმხილებოდნენ საზოგადოების, მედიის მიერ, მათი დანაშაულის კონკრეტული ფაქტები დაიდო, მაგრამ  მათზე გამოძიებაც  კი არ დაიწყო. მეტიც, ბევრი მათგანი „ქართულმა ოცნებამ“ არათუ პოსტებზე დატოვა, დააწინაურა კიდეც. ეს უკვე შერჩეული სამართალია, რაც საფუძველს აძლევს დასავლეთს, არ დიჯეროს ის ბრალდებები, რის გამოც თავად სააკაშვილი გაასამართლეს. „ქართული ოცნების“ მომხრეები ამერიკის ელჩს, ამერიკელ სენატორებს, ევროკავშირის გავლენიან პოლიტიკოსებს დაჰკიჟინებენ, „ნაციონალებმა“ ბევრი დანაშაული ჩაიდინეს,  სააკაშვილი იყო მაშინ პრეზიდენტი და  ამაზე ხმას რატომ არ იღებთო. კაცო, თუ დანაშაული ჩაიდინეს, დასაჯოს „ქართულმა ოცნებამ“, ეგენი არიან ხელისუფლებაში. ვინც უნდათ, იმათ სჯიან. უცხოელ პოლიტიკოსებსა და დიპლომატებს კი არ უნდა უძახონ, რომ „ნაციონალებმა“ ბევრი დანაშაული ჩიდინეს და არაერთი მათგანი მართლა იმსახურებს ციხეს, ბიძინა ივანიშვილს უნდა მოსთხოვონ ეს, ის წყვეტს, ვინ დაიჭირონ და ვინ არა.  ეგ არის, არ იციან, ივანიშვილს რომელ დამნაშავე „ნაციონალთან“ რა სახის  კულუარული  გარიგება აქვს და მას ვერ უბედავენ, დამნაშავეები დასაჯეო. „ქართულ ოცნებას“ შეპირებული  სამართლიანობა, რომ აღედგინა, ეს  სიტუაცია აღარ იქნებოდა. მოკლედ, ვითარება ასეთია. დასავლეთი ამ ეტაპზე  სააკაშვილის დანაშაულებებს არ განიხილავს, სისხლის სამართლის დანაშაულებების განსჯაში არ შედის. მათთვის საკმარისია ამერიკელი ნევროლოგის, ემანუელ ლახანის სამედიცინო დასკვნა, რომ სააკაშვილი მძიმედ არის ავად. ლახანი ვუნდერკინდი იყო, 12 წლისა უნივერსიტეტის სტუდენტი გახდა და დიდი ავტორიტეტია მსოფლიოს სამედიცინო წრეებში. იმავეს ამბობს ექიმი ჯეიმს კობი, ნობელის პრემიის ლაურეატი, სააკაშვილი მძიმე ავადმყოფიაო. მათი სამედიცინო დასკვნების საფუძველზე, სააკაშვილს ეკუთვნის, სულ მცირე, უცხოეთში მკურნალობა, რადგან ის დაავადებები, რაც  მათ დასკვნებშია, ევროპელი პოლიტიკოსები ჯეიმს კობის და ემანუელ ლახანის დასკვნებს ეყრდნობიან და იმიტომაც  ითხოვენ სააკაშვილისთვის სასჯელის გადავადებას. ხედავენ, რეალური საფრთხე, რომ ციხეში მოკვდეს. არა მგონია, სააკაშვილის ფაქტორმა ხელი შეუშალოს ევროკანდიდატის სტატუსის მიღებას, თუკი ჩვენი ხელისუფლება ევროკომისიის 12 მოთხოვნას შეასრულებს. თუმცა, სააკაშვილი თუ დაიღუპა, მაშინ მთელ დასავლეთთან გაგვირთულდება ურთიერთობა. ხელისუფლება ცეცხლს ეთმაშება და ვერ ხვდება.