„ჩავანაცვლოთ შიში ზრუნვით“ – როგორ ვმართოთ პანდემიისგან გამოწვეული სტრესი ბავშვებსა და ზრდასრულებში

დეპრესიის მაჩვენებელი პანდემიის პერიოდში სამჯერ გაიზარდა.ამის შესახებ აშშ-ში ჩატარებული კვლევის ანგარიშშია ნათქვამი. დეპრესიის გამომწვევი მიზეზი,  დაავადების ან გარდაცვალების შიშის გარდა, ეკონომიკური ფაქტორებიც არის, რეგულაციებმა ადამიანების შემოსავალზე ყველა ქვეყანაში იმოქმედა.

იზოლაცია და მარტოობა განსაკუთრებით მძიმედ ბავშვებზე აისახა. როგორც სპეციალისტები ამბობენ, პანდემიამ ბავშვებს სამყაროსა და ადამიანების მიმართ შიში გაუჩინა. მაშინ, როდესაც ბავშვები სწორედ ის ასაკობრივი კატეგორიაა, რომელიც მძიმე დაავადების რისკჯგუფს არ წარმოადგენს, პანდემია მათ ფსიქიკას  დარტყმის ქვეშ აყენებს.

ზრუნვით ჩანაცვლებული შიში

რა უნდა გავაკეთოთ, რომ პანდემიის დროს სამყარო ბავშვებისთვის ნაკლებად საშიში იყოს?  ფსიქოლოგი ირმა როსტომაშვილი ამბობს, რომ სპეციალისტები ცდილობენ, ბავშვებს იზოლაცია და ადამიანებისგან მოშორებით ყოფნა დადებით კონტექსტში დაანახვონ და შიში ზრუნვით ჩაანაცვლონ. ფსიქოლოგი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ აუცილებელია, რაც შეიძლება მეტი დადებითი და ნაკლებად საშიში სიტყვა ვიხმაროთ, პანდემიაზე საუბრის დროს:

„პატარებს ვეუბნებით, რომ ბავშვებს პანდემიასთან ბრძოლისას აქვთ სუპერძალა, ასეთი სუპერძალაა – ხელების დაბანა, ნიღბის ტარება. ვუხსნით, რომ ახლოს არ უნდა მივიდნენ ბებიასთან და ბაბუასთან, თუმცა არა იმიტომ, რომ ნაკლებად უყვართ, არამედ იმიტომ, რომ მათზე ზრუნავენ და ეს ზრუნვაც სუპერძალაა”, – ამბობს ფსიქოლოგი.

რაც უფრო რთულ პირობებს უქმნის პანდემია ოჯახს, მით უფრო რთული გადასატანია იზოლაცია ბავშვისთვის. ირმა როსტომაშვილის თქმით, დეპრესიამ არა მხოლოდ ზრდასრულებში, არამედ ბავშვებშიც იმატა. ონლაინსწავლების გამო მოიკლო აკადემიურმა მოსწრებამაც.

ვიქნებით თუ არა ადამიანები  პანდემიის დასრულების შემდეგ ისეთივენი, როგორებიც მის დაწყებამდე ვიყავით

სპეციალისტებს ამაზე საუბარი უჭირთ. ირმა როსტომაშვილი ამბობს, რომ იზოლაციამ და კარჩაკეტილობამ ჩვენი ცხოვრების წესი რადიკალურად შეცვალა. ბავშვებიც და მოზრდილებიც ონლაინცხოვრებას მივეჩვიეთ. მცირეწლოვნები მეგობრებს ონლაინ ეკონტაქტებიან, ზრდასრულები კი ხშირად, მეგობრებთან სტუმრობას, სერიალის ყურებას და სახლში ყოფნას ამჯობინებენ. ადამიანებში მოიმატა გაღიზიანებამ, აგრესიამ.

„არავინ იცის, როდის დასრულდება პანდემია, რაც უფრო დიდხანს გაგრძელდება, მით უფრო რთული იქნება, დავუბრუნდეთ ისეთ ცხოვრებას, რომელიც პანდემიამდე გვქონდა, რადგან იზოლაციაში გამომუშავებული ბევრი ჩვევა გვექნება დასავიწყებელი“, – ამბობს ფსიქოლოგი.

მისივე თქმით, შესაძლოა, სტრესმა, რომელიც იზოლაციის პირობებში მივიღეთ, გაცილებით გვიან უფრო რთული ფსიქოლოგიური პრობლემები შექმნას ზრდასრულებშიც და ბავშვებშიც.

როგორ გავუმკლავდეთ სტრესს

ამერიკის დაავადებათა კონტროლის რეკომენდაციით, პანდემიისგან გამოწვეული სტრესისგან  თავის დაღწევაში რამდენიმე ჩვევის გამომუშავება დაგვეხმარება:

„პერიოდულად აღარ უყუროთ, იკითხოთ ან მოუსმინოთ ახალ ამბებს, მათ შორის – სოციალურ მედიაშიც. ინფორმირებულობა კარგია, თუმცა მუდმივად პანდემიაზე საუბრის მოსმენა ფსიქიკაზე დადებითად არ მოქმედებს. დღეში მხოლოდ რამდენჯერმე გაეცანით ახალ ამბებს;

იზრუნეთ თქვენს სხეულზე;

ისუნთქეთ ღრმად, მიმართეთ მედიტაციას;

სცადეთ, იკვებოთ ჯანმრთელად, მიირთვით დაბალანსებული საკვები;

ივარჯიშეთ რეგულარულად;

იძინეთ საკმარისად;

მოერიდეთ ზედმეტ ალკოჰოლს, თამბაქოს და სხვა ნივთიერებებს;

სამედიცინო პრევენციულ ღონისძიებებს მიმართეთ ისე, როგორც ადრე – როგორიცაა ვაქცინაცია, კიბოს სკრინინგი და ა.შ;

აიცერით კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინით;

ესაუბრეთ მეგობრებს, ადამიანებს, ვისაც ენდობით, მოუყევით თქვენი შიშებისა და გრძნობების შესახებ”, – წერია CDC-ს რეკომენდაციებში.

წყარო: pia.ge